Thanh bên bài viết
Số lượt xem pdf: 153
TỈ LỆ CĂNG THẲNG VÀ TRẦM CẢM CỦA BỆNH NHÂN SAU CAN THIỆP MẠCH VÀNH QUA DA
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bối cảnh: Trong vòng 24 giờ sau can thiệp mạch vành qua da, bệnh nhân mạch vành có nguy cơ cao gặp phải các rối loạn tâm lý như căng thẳng và trầm cảm, có thể ảnh hưởng đến quá trình hồi phục và tuân thủ điều trị. Thang đo Perceived Stress Scale-10 (PSS-10) và Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) đã được hiệu chỉnh và khẳng định độ tin cậy tại Việt Nam để sàng lọc căng thẳng và trầm cảm. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ bệnh nhân có căng thẳng và trầm cảm trong vòng 24 giờ sau can thiệp mạch vành qua da. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 98 bệnh nhân ≥18 tuổi đã thực hiện PCI tại Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Quân y 175, từ tháng 6/2024 đến tháng 5/2025. Ngay trong vòng 24 giờ sau thủ thuật, bệnh nhân được đánh giá căng thẳng bằng PSS-10 (thấp: 0–13; trung bình: 14–26; cao: 27–40) và trầm cảm bằng PHQ-9 (không/ít: 0–4; nhẹ: 5–9; vừa đến nặng: ≥10) . Dữ liệu được thu thập qua phỏng vấn trực tiếp và phân tích mô tả bằng Microsoft Excel. Kết quả: Tuổi trung bình 64,3 ± 10,3 tuổi; nam 59,2%, nữ 40,8%. Trong vòng 24 giờ sau can thiệp mạch vành qua da, 100% bệnh nhân ghi nhận mức căng thẳng trung bình (PSS-10 14–26); không có trường hợp căng thẳng cao. Về trầm cảm, 85,7% bệnh nhân không/ít trầm cảm (PHQ-9 0–4) và 14,3% có trầm cảm nhẹ (PHQ-9 5–9); không có trường hợp trầm cảm vừa hoặc nặng (PHQ-9 ≥10). Không có sự liên quan thang điểm PHQ-9 và PSS-10 với các yếu tố tuổi cao, giới, học vấn, số bệnh đồng mắc hay các bệnh lý tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, suy tim, rung nhĩ hay COPD. Kết luận: Trong vòng 24 giờ sau PCI, toàn bộ bệnh nhân duy trì mức căng thẳng trung bình và 14,3% trải qua trầm cảm nhẹ. Kết quả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sàng lọc tâm lý sớm và can thiệp kịp thời để hỗ trợ quá trình phục hồi và nâng cao tuân thủ điều trị.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Can thiệp mạch vành qua da, căng thẳng, trầm cảm, PHQ-9, PSS-10
Tài liệu tham khảo
2. Chang Z, Guo AQ, Zhou AX, et al. Nurse-led psychological intervention reduces anxiety symptoms and improves quality of life following percutaneous coronary intervention for stable coronary artery disease. Aust J Rural Health. Apr 2020;28(2):124–131. doi:10.1111/ajr.12587
3. Trịnh Thị Thanh Tuyền, Nguyễn Thị Minh Lý, Bùi Văn Nhơn, Nguyễn Thị Đoài. Thực trạng lo âu ở người bệnh sau can thiệp động mạch vành 24 giờ tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Tạp chí Khoa học Điều dưỡng. 2023;6(05):97–103. doi:doi:10.54436/jns.2023.05.719
4. Cohen S, Kamarck T, Mermelstein R. A global measure of perceived stress. J Health Soc Behav. Dec 1983;24(4):385–96.
5. Kroenke K, Spitzer RL, Williams JB. The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure. J Gen Intern Med. Sep 2001;16(9):606–13. doi:10.1046/j.1525-1497.2001.016009606.x
6. Gu G, Zhou Y, Zhang Y, Cui W. Increased prevalence of anxiety and depression symptoms in patients with coronary artery disease before and after percutaneous coronary intervention treatment. BMC Psychiatry. Jul 22 2016;16:259. doi:10.1186/s12888-016-0972-9
7. Kala P, Hudakova N, Jurajda M, et al. Depression and Anxiety after Acute Myocardial Infarction Treated by Primary PCI. PLoS One. 2016;11(4): e0152367. doi:10.1371/journal.pone. 0152367
8. Thombs BD, Bass EB, Ford DE, et al. Prevalence of depression in survivors of acute myocardial infarction. J Gen Intern Med. Jan 2006;21(1): 30–8. doi:10.1111/j.1525-1497.2005. 00269.x
9. Wang J, Wu X, Lai W, et al. Prevalence of depression and depressive symptoms among outpatients: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. Aug 23 2017;7(8):e017173. doi:10.1136/bmjopen-2017-017173
10. Zhang WY, Nan N, Song XT, Tian JF, Yang XY. Impact of depression on clinical outcomes following percutaneous coronary intervention: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. Aug 20 2019;9(8): e026445. doi:10.1136/ bmjopen-2018-026445