DẤU HIỆU 'SPOT' VÀ 'VỆ TINH' Ở BỆNH NHÂN CHẢY MÁU NÃO NGUYÊN PHÁT: ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH VÀ LIÊN QUAN ĐẾN GIA TĂNG KHỐI MÁU TỤ

Trần Thị Ngọc Trường1,, Nguyễn Thị Thanh Bé2, Luyện Trung Kiên3, Đồng Thị Thu Trang3, Phạm Đình Đài1
1 Bệnh viện Quân y 103
2 Bệnh viện 354
3 Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm hình ảnh của dấu hiệu (DH) “spot” trên chụp cắt lớp vi tính mạch não (CTA), DH “vệ tinh” trên chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não và đánh giá mối liên quan giữa hai DH này với nguy cơ gia tăng khối máu tụ (KMT) ở bệnh nhân (BN) đột quỵ chảy máu não (CMN) nguyên phát. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 116 BN CMN nguyên phát được chụp CTA trong vòng 6 giờ kể từ khi khởi phát. Đánh giá sự hiện diện của DH “spot”, “vệ tinh”, và các đặc điểm thuộc thang điểm Spot Sign Score (SSS), sau đó so sánh giữa hai nhóm có và không tăng KMT (HE và Non-HE). Kết quả: Tỷ lệ DH “spot” là 39,66%, trong đó nhóm HE chiếm 68,75%, cao gấp 2,4 lần so với nhóm Non-HE (28,57%), p<0,001. DH “vệ tinh” xuất hiện ở 18,10% BN, cao hơn đáng kể ở nhóm HE (34,38% so với 11,90%; p = 0,005). Đồng thời xuất hiện cả hai DH ở nhóm HE cao gấp 3 lần nhóm Non-HE (25,00% so với 8,33%; p = 0,017). Về thang điểm “spot”, các đặc điểm có ý nghĩa gồm: đường kính ngang lớn nhất của “spot” ≥ 5 mm (86,36% ở nhóm HE so với 33,33%; p<0,001) và SSS ≥ 2 (86,36% so với 45,83%; p=0,015). Kết luận: DH “spot”, “vệ tinh”, và thang điểm “spot” có giá trị tiên lượng cao trong dự đoán nguy cơ gia tăng KMT ở BN CMN nguyên phát. Việc kết hợp các DH này giúp tăng độ chính xác trong phân tầng nguy cơ, hỗ trợ ra quyết định điều trị phù hợp

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Yu Z., Zheng J., Ali H., et al. (2017). Significance of satellite sign and spot sign in predicting hematoma expansion in spontaneous intracerebral hemorrhage. Clinical Neurology and Neurosurgery, 162, 67–71.
2. Delgado Almandoz J.E., Yoo A.J., Stone M.J., et al. (2009). Systematic characterization of the computed tomography angiography spot sign in primary intracerebral hemorrhage identifies patients at highest risk for hematoma expansion: the spot sign score. Stroke, 40(9), 2994–3000.
3. Nguyễn Song Hào, Vũ Đăng Lưu, Nguyễn Đạt Anh (2019). Vai trò của dấu hiệu “spot”, thang điểm “spot sign” trên chụp cắt lớp vi tính mạch não trong dự báo sự lan rộng của khối máu tụ và kết cục lâm sàng ở bệnh nhân chảy máu não, Tạp chí Y học Việt Nam, 447 (1), tr.117-122.
4. Shimoda Y., Ohtomo S., Arai H., et al. (2017). Satellite Sign: A Poor Outcome Predictor in Intracerebral Hemorrhage. Cerebrovasc Dis, 44(3–4), 105–112.
5. Broderick J.P., Diringer M.N., Hill M.D., et al. (2007). Determinants of intracerebral hemorrhage growth: an exploratory analysis. Stroke, 38(3), 1072–1075.
6. Deng L., Zhang G., Wei X., et al. (2019). Comparison of Satellite Sign and Island Sign in Predicting Hematoma Growth and Poor Outcome in Patients with Primary Intracerebral Hemorrhage. World Neurosurgery, 127, e818–e825.
7. Songsaeng D., Peuksiripibul W., Wasinrat J., et al. (2023). Potential of Satellite Sign for Prediction of Hematoma Expansion in Small Spontaneous Hematoma within 7 Days’ Follow-Up. Asian J Neurosurg,
8. Helal H.H.A.E., Bahnasy W.S., Ghali A.A., et al. (2019). Early hematoma expansion in primary intracerebral hemorrhage: incidence and predictors. Egypt J Neurol Psychiatry Neurosurg, 55(1), 61.