MỐI LIÊN QUAN GIỮA TỶ LỆ CREATININE/CYSTATIN C VỚI CÁC ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Nguyễn Tấn Đức1, Lê Quốc Tuấn2,
1 Bệnh viện Quân Y 175
2 Trường Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Tỷ lệ Creatinine/Cystatin C (Cre/CysC) huyết thanh thường được biết đến như một chỉ dấu thay thế trong chẩn đoán tình trạng thiểu cơ cũng như dự báo kết cục bất lợi ở một số bệnh lý. Tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu về mối liên quan giữa tỷ lệ này với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ) týp 2. Mục tiêu: Đánh giá mối liên quan giữa tỷ lệ Cre/CysC huyết thanh với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 124 bệnh nhân được chẩn đoán ĐTĐ týp 2 đến khám tại khoa Khám bệnh, bệnh viện Quân y 175, từ 01/2025 đến 05/2025. Các dữ liệu được thu thập bao gồm: tuổi, giới, thời gian mắc đái tháo đường, chỉ số khối cơ thể (BMI); các kết quả xét nghiệm máu bao gồm: glucose đói, HbA1c, creatinine, cystatin C. Tỷ lệ Cre/Cys được tính bằng cách lấy nồng độ creatinine (mg/dL) chia cho nồng độ cystain C (mg/L) (x100 nếu áp dụng). Các phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính Cre/CysC theo tuổi, giới, BMI, thời gian mắc ĐTĐ, glucose và HbA1c được thực hiện. Kết quả: Trên tổng số 124 bệnh nhân, nam chiếm tỷ lệ 53.2%, tuổi trung vị của bệnh nhân là 51, thời gian mắc ĐTĐ trung vị là 5 năm, chỉ số khối cơ thể là 21.72 kg/m2. Tỷ lệ Cre/CysC trung vị là 11.79. Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nam và nữ trong các chỉ số trên (p>0.05). Tỷ lệ Cre/CysC huyết thanh có tương quan nghịch mức độ trung bình với nồng độ glucose và HbA1c, tương quan nghịch mức độ mạnh với BMI, tương quan thuận mức độ yếu với tuổi bệnh nhân (r lần lượt là -0.33, -0.42, -0.78, 0.2827; p<0.05); không có mối liên quan giữa tỷ lệ Cre/CysC với thời gian mắc ĐTĐ (r = -0.13, p>0.05). Kết luận: Tỷ lệ Cre/CysC có xu hướng giảm khi bệnh nhân có BMI cao, nồng độ glucose máu khi đói và HbA1c cao. Đây là những bằng chứng gợi ý cho việc sử dụng tỷ lệ Cre/CysC huyết thanh như một dấu ấn bổ sung trong đánh giá tình trạng khối cơ và tình trạng chuyển hoá ở bệnh nhân ĐTĐ.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Tabara, Y., et al., Creatinine-to-cystatin C ratio as a marker of skeletal muscle mass in older adults: J-SHIPP study. Clin Nutr, 2020. 39(6): p. 1857-1862.
2. Lee, H.S., et al., Sarcopenia Index as a Predictor of Clinical Outcomes in Older Patients with Coronary Artery Disease. J Clin Med, 2020. 9(10).
3. Sun, H., et al., IDF Diabetes Atlas: Global, regional and country-level diabetes prevalence estimates for 2021 and projections for 2045. Diabetes Res Clin Pract, 2022. 183: p. 109119.
4. Wang, D., et al., Imaging of Sarcopenia in Type 2 Diabetes Mellitus. Clin Interv Aging, 2024. 19: p. 141-151.
5. Yang, Q., et al., Cre/CysC ratio may predict muscle composition and is associated with glucose disposal ability and macrovascular disease in patients with type 2 diabetes. BMJ Open Diabetes Res Care, 2021. 9(2).
6. Shin, J.Y., Low serum creatinine to cystatin C ratio is independently associated with sarcopenia and high carotid plaque score in patients with type 2 diabetes. Nutr Metab Cardiovasc Dis, 2022. 32(6): p. 1454-1462.
7. Qiu, S., et al., Changes in creatinine-to-cystatin C ratio over 4 years, risk of diabetes, and cardiometabolic control: The China Health and Retirement Longitudinal Study. J Diabetes, 2021. 13(12): p. 1025-1033.
8. Nishimura, A., et al., Sex-related differences in frailty factors in older persons with type 2 diabetes: a cross-sectional study. Ther Adv Endocrinol Metab, 2019. 10: p. 2042018819833304.
9. Zhang, L., et al., Serum creatinine/cystatin C ratio is a predictor of all-cause mortality for older adults over 80 years. Heliyon, 2023. 9(3): p. e14214.