KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM VÁCH LIÊN XOANG BƯỚM VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI ĐỘNG MẠCH CẢNH TRONG TRÊN PHIM CT SCAN MŨI XOANG TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TỪ NĂM 2024 ĐẾN NĂM 2025
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Xoang bướm là một cấu trúc giải phẫu phức tạp, nằm sâu trong nền sọ và được bao quanh bởi nhiều cấu trúc mạch máu và thần kinh quan trọng, đặc biệt là động mạch cảnh trong. Các vách liên xoang bướm có sự đa dạng lớn về hình thái và vị trí bám dính, đôi khi có thể bám vào động mạch cảnh trong, tạo ra nguy cơ tổn thương động mạch này trong quá trình phẫu thuật nội soi qua xoang bướm. Do đó, việc đánh giá chi tiết đặc điểm vách liên xoang bướm và mối liên quan của chúng với động mạch cảnh trong là cần thiết để đảm bảo một ca phẫu thuật nội soi an toàn và hiệu quả. Mục tiêu: Khảo sát đặc điểm hình thái và sự gắn của vách liên xoang bướm với động mạch cảnh trong trên phim CT scan mũi xoang. Đối tượng – Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 99 phim CT scan mũi xoang không có bệnh tích ở xoang bướm từ tháng 12 năm 2024 đến tháng 5 năm 2025 tại bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả: Tất cả các xoang bướm trong nghiên cứu đều có một vách liên xoang chính, với khoảng 13,13% vách có dạng chữ “C” và 4,04% vách có dạng chữ “S” theo hướng trước sau. Hướng bám của vách được ghi nhận 50,51% lệch phải, 36,36% lệch trái, 13,13% có hướng bám trung gian. Vách phụ được ghi nhận trong 70,71% trường hợp. Khảo sát cho thấy có 34,34% trường hợp vách liên xoang bướm gắn vào lồi xương động mạch cảnh trong. Kết luận: Việc đánh giá đầy đủ đặc điểm của vách liên xoang bướm trên CT xoang cạnh mũi trước phẫu thuật là cần thiết nhằm tránh các biến chứng có thể xảy ra do những thay đổi giải phẫu trong quá trình nội soi mũi xoang.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Xoang bướm, vách liên xoang bướm, động mạch cảnh trong
Tài liệu tham khảo
2. Koeppen AH. Diagnosis and management of pituitary tumors: Edited by Thapar, K., Kovacs, K., Scheithauer, B.W., and Lloyd, R.V., ISBN 0-89603-403-8, Humana Press, Totowa, NJ, 2001, 479 pages, $US 225. Journal of the Neurological Sciences. 2002;198(1):101.
3. Mosher H. The Anatomy of the Sphenoidal Sinus and the Method of Approaching It From the Antrum. The Laryngoscope. 2009;13:177-214.
4. Nguyễn Hữu Dũng. Phẫu thuật nội soi điều trị tổn thương trong xoang bướm [Luận văn Tiến sĩ y học]: Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh; 2008.
5. Nguyễn Phong và cs. Phẫu thuật vi phẫu qua mũi xoang bướm trong điều trị u tuyến yên tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Báo cáo khoa học Hội nghị Ngoại Thần kinh toàn quốc 2004. 2004.
6. Sirikci A, Bayazit YA, Bayram M, et al. Variations of sphenoid and related structures. Eur Radiol. 2000;10(5):844-8.
7. Tan HK, Ong YK. Sphenoid sinus: an anatomic and endoscopic study in Asian cadavers. Clin Anat. 2007;20(7):745-50.
8. Trần Thị Thanh Hồng. Khảo sát tình trạng lồi thần kinh thị và động mạch cảnh trong vào xoang bướm qua lâm sàng và CT Scan. [Luận văn tốt nghiệp bác sĩ nội trú]: Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh; 2010.
9. Fernandez-Miranda JC, Prevedello DM, Madhok R, et al. Sphenoid septations and their relationship with internal carotid arteries: anatomical and radiological study. Laryngoscope. 2009;119(10):1893-6.
10. Hamid O, El Fiky L, Hassan O, et al. Anatomic Variations of the Sphenoid Sinus and Their Impact on Trans-sphenoid Pituitary Surgery. Skull Base. 2008;18(1):9-15.