CHẤN THƯƠNG, VẾT THƯƠNG ĐỘNG MẠCH ĐÙI: HÌNH THÁI TỔN THƯƠNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, hình thái tổn thương và đánh giá kết quả điều trị ngoại khoa ở bệnh nhân chấn thương, vết thương động mạch đùi tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu mô tả trên 73 bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị chấn thương, vết thương động mạch đùi tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ 01/2022 đến 06/2025. Các thông tin được thu thập bao gồm đặc điểm lâm sàng, vị trí tổn thương, hình thái tổn thương động mạch đùi, phương pháp điều trị và kết cục sau phẫu thuật (bảo tồn chi, tủ vong, biến chứng). Kết quả: Đa số bệnh nhân là nam giới trong độ tuổi lao động, nguyên nhân chủ yếu do tai nạn giao thông. Một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân nhập viện trễ sau 24h (20,6%) cũng như được phẫu thuật mạch máu tại tuyến cơ sở nhưng đều thất bại (6,9%). Vị trí tổn thương phổ biến nhất là động mạch đùi nông (76,7%), kế đến là động mạch đùi chung (16,4%). Hình thái tổn thương chủ yếu là đụng dập (57,5%) và đứt rời (26,0%). Các phương pháp điều trị gồm khâu tận–tận, ghép tĩnh mạch tự thân hoặc ống ghép, thắt động mạch hoặc can thiệp nội mạch. Tỷ lệ biến chứng toàn thân và biến chứng ngoại khoa đều là 12,3%. Tỷ lệ cắt cụt chi chung là 18,8%, trong đó cắt cụt thứ cấp chiếm 1,64%. Tử vong sau mổ là 2,74%. Điểm MESS ≥ 8 cho giá trị tiên lượng cao trong dự đoán cắt cụt chi. Kết luận: Chấn thương động mạch đùi thường có tổn thương phối hợp phức tạp, cần được xử trí tái thông mạch máu kịp thời. Việc đánh giá đúng hình thái tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp đóng vai trò quan trọng trong cải thiện kết cục lâm sàng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
chấn thương, vết thương, động mạch đùi, can thiệp ngoại khoa
Tài liệu tham khảo
2. Hoàng Công Anh, Nguyễn Hữu Ước, Bùi Thanh Danh. Đặc điểm lâm sàng, hình thái tổn thương và kết quả điều trị chấn thương, vết thương động mạch chi dưới tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp. Tạp chí phẫu thuật tim mạch và lồng ngực Việt Nam. 2021;34:99-106.
3. Fox N, Rajani RR, Bokhari F, et al. Evaluation and management of penetrating lower extremity arterial trauma: an Eastern Association for the Surgery of Trauma practice management guideline. Journal of Trauma and Acute Care Surgery. 2012;73(5):S315-S320.
4. Kobayashi L, Coimbra R, Goes Jr AM, et al. American Association for the Surgery of Trauma–World Society of Emergency Surgery guidelines on diagnosis and management of peripheral vascular injuries. Journal of Trauma and Acute Care Surgery. 2020;89(6):1183-1196.
5. Singh AA, Ashcroft J, Stather PW. Ligation Alone Versus Immediate Revascularization for Femoral Artery Pseudoaneurysms Secondary to Intravascular Drug Use: A Systematic Review and Meta-Analysis. Ann Vasc Surg. 2021;73:473-481.
6. Khurana A, Quencer K, Saini A, et al. Endovascular interventions in the management of acute extremity trauma: a narrative review. Annals of Translational Medicine. 2021;9(14).
7. Wahab MA, Farouk N, Saleh O. Early Outcomes of Traumatic Femoral Artery Aneurysm (Open Repair versus Endovascular Treatment). Annals of vascular surgery. 2019;54:146-151.
8. Huỳnh Thanh Sơn. Đánh giá kết quả điều trị chấn thương động mạch khoeo với chỉ số Mess lớn hơn 7 điểm [Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II], Trường Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh; 2020.
9. Arroye Betou FS, Mebouinz FN, Zephanie KF, et al. Prevalence, Diagnostic Modalities, Amputation Rate, and Overall Mortality of Arterial Injuries Associated with Lower Limb Fractures/ Dislocations: A Systematic Review and Meta-Analysis. JVS-Vascular Insights. 2025:100283.
10. Wahlgren CM, Aylwin C, Davenport RA, et al. European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2025 clinical practice guidelines on the management of vascular trauma. European Journal of Vascular and Endovascular Surgery. 2025.