KHẢO SÁT MỐI LIÊN QUAN GIỮA TÌNH TRẠNG BỘC LỘ THẦN KINH MẶT VÀ VỊ TRÍ CHOLESTEATOMA TRONG PHẪU THUẬT Ở BỆNH NHÂN VIÊM TAI GIỮA MẠN TÍNH CHOLESTEATOMA

Tóm tắt

Mục đích: Khảo sát mối liên quan giữa tình trạng bộc lộ đoạn nhĩ dây thần kinh mặt và vị trí cholesteatoma theo phân loại STAM trong phẫu thuật ở bệnh nhân viêm tai giữa mạn tính cholesteatoma. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 106 tai viêm tai giữa mạn tính cholesteatoma được phẫu thuật tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành Phố Hồ Chí Minh (08/2024–08/2025). Kết quả: Độ tuổi trung bình 43,3 (16–82). Tỷ lệ bộc lộ đoạn nhĩ thần kinh mặt được ghi nhận trong phẫu thuật là 43,4%. Tình trạng này gặp cao hơn rõ rệt khi bệnh tích hiện diện đồng thời tại hòm nhĩ–thượng nhĩ–xương chũm (TAM: 66,7% so với 24,1%; PR=2,76; p<0,001) và khi có cholesteatoma tại xoang nhĩ/ ngách mặt (S2: 61,2% so với 28,1%; PR=2,2; p<0,001). Sự hiện diện cholesteatoma ở tất cả các vị trí trong phân loại STAM cũng liên quan bộc lộ cao hơn (68,2% so với 36,9%; PR= 1,85; p=0,008). Ở nhóm giai đoạn III theo EAONO/JOS, tỷ lệ bộc lộ cao hơn so với giai đoạn I–II (75,0% so với 37,8%; PR=1,99; p=0,006). Kết luận: Tình trạng bộc lộ đoạn nhĩ dây thần kinh mặt khá thường gặp trong phẫu thuật kiểm soát bệnh tích cholesteatoma. Tỷ lệ này tăng đáng kể ở nhóm bênh nhận có sự hiện diện cholesteatoma tại các vị trí TAM, S2, cũng như nhóm bệnh nhân ở giai đoạn III của bệnh theo EAONO/JOS. Nhận diện các yếu tố này giúp phẫu thuật viên tiên lượng nguy cơ bộc lộ thần kinh mặt, tối ưu tiếp cận và bảo vệ dây thần kinh trong thao tác lấy bệnh tích góp phần giảm nguy cơ tổn thương dây thần kinh mặt.