GIÁ TRỊ CỦA VIỆC PHÁT HIỆN NHANH CARBAPENEMASE VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI KIỂU HÌNH KHÁNG CEFTAZIDIME/AVIBACTAM Ở VI KHUẨN GRAM ÂM TẠI BỆNH VIỆN THANH NHÀN NĂM 2025
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Xác định một số loại carbapenemase bằng test nhanh O.K.N.V.I RESIST-5 và RESIST-ACINETO, đồng thời mô tả mối liên quan giữa loại carbapenemase và kiểu hình kháng ceftazidime/ avibactam (CZA) ở các vi khuẩn Gram âm phân lập tại Bệnh viện Thanh Nhàn năm 2025. Đối tượng và phương pháp: ghiên cứu mô tả cắt ngang trên 150 chủng Gram âm (Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii), gồm 120 chủng kháng carbapenem và 30 chủng nhạy cảm. Test nhanh O.K.N.V.I RESIST-5 và RESIST-ACINETO được sử dụng để phát hiện KPC, NDM, VIM, OXA-48 và OXA-23/40/58. Kiểu hình kháng CZA được xác định bằng hệ thống tự động và vi pha loãng. Kết quả: Tỷ lệ carbapenemase dương tính ở nhóm vi khuẩn kháng carbapenem đạt 89,2%, cao hơn đáng kể so với nhóm nhạy cảm (10%, p < 0,001). Ở Klebsiella pneumoniae, enzyme chủ yếu gồm OXA-48 (56,8%), KPC (45,9%) và NDM (37,8%). Pseudomonas aeruginosa mang chủ yếu KPC (59%) và NDM (43,6%), trong khi Acinetobacter baumannii gần như đặc trưng bởi OXA-23 (77,3%). NDM dự đoán mạnh tình trạng kháng CZA ở P. aeruginosa (PPV 91,7%; OR = 13,75; p < 0,01) và K. pneumoniae (PPV 100%; OR = ∞). Ngược lại, KPC liên quan rõ rệt tới nhạy CZA ở K. pneumoniae (PPV 80%; OR = 0,125; p < 0,01) và P. aeruginosa (PPV 78,9%; OR = 0,014; p < 0,01). Kết luận: Test nhanh carbapenemase là công cụ hữu ích trong định hướng lựa chọn CZA sớm. Kháng CZA phụ thuộc chặt chẽ vào loại enzyme, nhấn mạnh tầm quan trọng của xét nghiệm này trong tối ưu điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
carbapenemase, test nhanh, vi khuẩn Gram âm, Ceftazidime/avibactam.
Tài liệu tham khảo
2. Tamma PD, Heil EL, Justo JA, Mathers AJ, Satlin MJ, Bonomo RA, et al. Infectious Diseases Society of America 2024 guidance on the treatment of antimicrobial-resistant Gram-negative infections. Clin Infect Dis. 2024; ciae403. doi: 10.1093/cid/ciae403.
3. Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI). Performance standards for antimicrobial susceptibility testing. 35th ed. CLSI supplement M100. 2025.
4. CorisBio. O.K.N.V.I RESIST-5 product information and instructions for use. 2024. Available from: https://www.corisbio.com/ products/oknvi-resist-5.
5. Nguyễn Thị Lan Hương, Phạm Hồng Nhung. Xác định mức độ nhạy cảm kháng sinh và kiểu gene carbapenemase của một số vi khuẩn Klebsiella pneumoniae phân lập từ bệnh phẩm đường hô hấp và ổ bụng tại Bệnh viện Bạch Mai năm 2022 - 2023. Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2025. 187(2): p. 22-30.
6. Lê Thanh Phong, Nguyễn Thị Hải Yến, Lê Minh Nhân, Nguyễn Thị Bé Hai, Bạch Thị Kiêu, Trần Hồng Phong, et al. Nghiên cứu tình hình đề kháng kháng sinh carbapenem và sự đột biến gen KPC, OXA-48 ở chủng Klebsiella pneumoniae phân lập tại Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long năm 2024–2025. Tạp chí Y học Việt Nam. 2025;550(2).
7. Ababneh, Q., et al., Predominance of extensively-drug resistant Acinetobacter baumannii carrying bla OXA-23 in Jordanian patients admitted to the intensive care units. PLoS One, 2025. 20(2): p. e0317798.
8. Trịnh Văn Sơn, Nguyễn Đăng Mạnh, Đào Thanh Quyên, Nguyễn Thị Kim Phương, Lê Hữu Song. Giá trị của kiểu gen trong xác định Klebsiella pneumoniae kháng carbapenem gây nhiễm khuẩn huyết. Y Dược học lâm sàng 108. 2020;15(4)