ĐẶC ĐIỂM KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH Ở BỆNH NHÂN BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH ĐỢT CẤP ĐIỀU TRỊ TẠI TRUNG TÂM Y TẾ THANH THỦY TỈNH PHÚ THỌ
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và mối liên quan với khí máu động mạch (ABG) ở bệnh nhân đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) điều trị tại Trung tâm Y tế Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 85 bệnh nhân chẩn đoán xác định đợt cấp COPD điều trị nội trú từ tháng 6/2024 đến tháng 6/2025. Thu thập đặc điểm lâm sàng, phân loại GOLD 2023, mức độ nặng Anthonisen và phân tích ABG tại thời điểm nhập viện. Kết quả: Đối tượng nghiên cứu có tuổi trung bình là 73,4 ± 11,2, nam giới chiếm 94,1%. Tỷ lệ gầy (BMI < 18,5) là 51,8%. Triệu chứng lâm sàng chính là khó thở (98,8%), thở nhanh (90,6%) và ran rít/ngáy (82,4%). Đa số bệnh nhân thuộc nhóm B (49,4%) và đợt cấp mức độ trung bình (42,5%). Về khí máu, 55,3% bệnh nhân có tăng PaCO₂ (>45 mmHg), 34,1% có toan máu (pH < 7,35). Suy hô hấp Type 2 chiếm ưu thế tuyệt đối (89,4%), và toan hô hấp là rối loạn thường gặp nhất (29,4%). Tình trạng giảm pH và tăng PaCO₂ có mối liên quan ý nghĩa thống kê rất cao với mức độ nặng của đợt cấp (p < 0,001). Kết luận: Bệnh nhân đợt cấp COPD tại khu vực nghiên cứu có đặc điểm chủ đạo là suy hô hấp Type 2 (tăng CO₂). Tình trạng toan máu (giảm pH) và tăng PaCO₂ là những chỉ số khách quan có mối liên quan chặt chẽ với mức độ nặng lâm sàng của đợt cấp (p < 0,001).
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), Đợt cấp, Khí máu động mạch, Suy hô hấp, Toan hô hấp.
Tài liệu tham khảo
2. Nguyễn Lân Hiếu, Nguyễn Duy Thắng và Phan Thu Phương (2023), "Đặc điểm lâm sàng và siêu âm tim ở bệnh nhân đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính", Tạp chí Y học Việt Nam, 529.
3. Nguyễn Duy Tùng và Phạm Thị Mai (2025), "Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh COPD đợt cấp điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp năm 2023", Tạp chí Y học Việt Nam, 549(3).
4. Hoàng Thủy, Nguyễn Viết Nhung và Nguyễn Đình Tiến (2022), "Đặc điểm khí máu động mạch trong đợt cấp cảu bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính", Tạp chí Y học Việt Nam(515), tr. 2.
5. Global initiative for chronic obstructive lung disease (2023), "Global strategy for the diagnosis, management and prevention of COPD".
6. Marcus Sim, et al. (2022), "Characteristics of Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease Treated with Long-Acting Bronchodilators in a Real-World Setting in Singapore: A Single-Center Observational Study", International journal of chronic obstructive pulmonary disease, 17, pp. 1349-1363.
7. World Health Organization (2024), Chronic obstructive pulmonary disease (COPD), WHO, truy cập ngày 2025 Sep 15, at web https://www.who.int/news-room/fact-sheets/ detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-%28copd%29.
8. Celli B. et al. (2021), "Markers of disease activity in COPD: an 8-year mortality study in the ECLIPSE cohort", Eur Respir J, 57(3).
9. Csoma B. et al (2022), "Hypercapnia in COPD: Causes, Consequences, and Therapy", J Clin Med, 11(11).
10. Greulich T. et al. (2017), "Prevalence of comorbidities in COPD patients by disease severity in a German population", Respir Med, 132, pp. 132-138.