ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ MÔ BỆNH HỌC U HẮC TỐ ÁC TÍNH HẮC MẠC TẠI BỆNH VIỆN MẮT TRUNG ƯƠNG GIAI ĐOẠN 2015-2024

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng và mô bệnh học của u hắc tố ác tính hắc mạc tại Bệnh viện Mắt Trung ương giai đoạn năm 2015 – 2024. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hồi cứu trên kết quả mô bệnh học và hồ sơ bệnh án của 85 bệnh nhân tại Bệnh viện Mắt Trung ương trong 10 năm (2015 –2024). Kết quả: Nghiên cứu trên 85 bệnh nhân với độ tuổi trung bình 52.5±15.7 tuổi; tỷ lệ nam/ nữ là 1.1/1. Có 58/85 mắt (68.2%) có thị lực trước điều trị < ĐNT 1m; 18.6% mắt có nhãn áp cao. 5/85 bệnh nhân (5.9%) có tiền sử điều trị bệnh lý ung thư. Xuất huyết nội nhãn gặp ở 8/85 mắt (chiếm 9.4%); 90.6% số mắt có bong võng mạc. Khối u chủ yếu ở võng mạc hậu cực (57.6%) và ít gặp ở võng mạc chu biên (8.2%). Hình dạng chủ yếu của khối u trên siêu âm B là hình nấm, chiếm 41/85 mắt (48.2%) và chủ yếu có mật độ âm trung bình – thấp (61.2%). Trên mô bệnh học, phần lớn khối u thuộc loại hỗn hợp tế bào, chiếm 61.2% mắt, còn lại 25.9% u tế bào hình thoi và 12.9% là u tế bào dạng biểu mô. Đường kính đáy lớn nhất trung bình là 12.6 ± 1.5 mm, trong đó, có 72.9% có kích thước u vừa với đường kính đáy lớn nhất ≤ 16mm và chiều cao đỉnh <10mm, và 7.3% khối u có đường kính đáy lớn nhất ≤ 16mm kèm chiều cao đỉnh <2.5mm. Đa số u có xâm lấn củng mạc ở các mức độ khác nhau (94.1%) và 44.7% có xâm lấn võng mạc. Xâm lấn thể mi, mạch máu và thị thần kinh ít gặp, lần lượt là 18.8%, 11.8% và 3.5% khối. Kết luận: U hắc tố ác tính hắc mạc ở Việt Nam thường gặp ở người trung niên, không có sự khác biệt về giới. Đa số bệnh nhân đến viện khi thị lực giảm nặng và có bong võng mạc. Khối u chủ yếu ở vùng hậu cực, có kích thước trung bình, trên siêu âm có hình dạng nấm và mật độ âm trung bình–thấp. Mô bệnh học chủ yếu là loại hỗn hợp tế bào, thường xâm lấn củng mạc, ít xâm lấn thể mi, mạch máu và thị thần kinh. Kết quả cho thấy đặc điểm lâm sàng và mô bệnh học của u hắc tố ác tính hắc mạc tại Việt Nam tương tự các nghiên cứu quốc tế, song bệnh vẫn được phát hiện ở giai đoạn muộn khi khối u gây giảm thị lực nặng, gây biến chứng bong võng mạc và có chỉ định cắt bỏ nhãn cầu.