MỨC ĐỘ TRẦM CẢM VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH CHẠY THẬN NHÂN TẠO ĐỊNH KỲ TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mở đầu: Bệnh thận mạn giai đoạn cuối là vấn đề sức khoẻ toàn cầu với tỷ lệ mắc bệnh cao. Chạy thận nhân tạo định kỳ là phương pháp điều trị thay thế thận được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Mục tiêu: Xác định mức độ trầm cảm và các yếu tố liên quan ở người bệnh chạy thận nhân tạo định kỳ tại bệnh viện Chợ Rẫy. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả trên 174 người bệnh chạy thận nhân tạo giai đoạn cuối tại khoa Thận nhân tạo Bệnh viện Chợ Rẫy, được phỏng vấn trực tiếp bằng bộ câu hỏi soạn sẵn trong thời gian từ 01/2025 đến 12/2025. Kết quả: Điểm trầm cảm trung bình của người bệnh là 14,47 ± 8,5, trong đó tỷ lệ nữ chiếm 54,2% và nhóm tuổi 18–49 chiếm 51,7%. Đa số người bệnh sống cùng gia đình (92,5%) và đã kết hôn (79,7%). Thời gian chạy thận trên 5 năm chiếm 48,3%. Tỷ lệ tăng huyết áp và đái tháo đường lần lượt là 67,2% và 21,8%. Các biến chứng ghi nhận gồm mệt mỏi (47,7%), thiếu máu (41,4%) và chuột rút (20,7%). Tỷ lệ trầm cảm ở người bệnh chạy thận nhân tạo là 52,3%, trong đó trầm cảm nhẹ 27,0%, vừa 20,1% và nặng 5,2%. Kết luận: Tỷ lệ trầm cảm ở người bệnh chạy thận nhân tạo định kỳ tại Bệnh viện Chợ Rẫy là cao (52,3%). Các yếu tố liên quan độc lập với trầm cảm gồm: tuổi lớn, thiếu máu và mệt mỏi. Cần tăng cường sàng lọc trầm cảm và can thiệp tâm lý – xã hội cho nhóm bệnh nhân lọc máu, đặc biệt nhóm người bệnh lớn tuổi và có biến chứng thiếu máu, mệt mỏi.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Trầm cảm; bệnh thận mạn; Bệnh viện Chợ Rẫy
Tài liệu tham khảo
2. Lương Công Minh và cộng sự, (2022), “Tỉ Lệ Trầm Cảm Và Các Yếu Tố Liên Quan Ở Người Bệnh Chạy Thận Nhân Tạo Tại Bệnh Viện Nguyễn Tri Phương Năm 2021”. Tạp Chí Y học Cộng đồng, 63(4).
3. Nguyễn Thị Mai, & cộng sự. (2021), “Đánh giá tình trạng sức khỏe tâm thần của bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại Bệnh viện Chợ Rẫy”. Tạp chí Y học TP. Hồ Chí Minh, 25(6), 45-52.
4. Nguyễn Viết Nhật Hoàng và cộng sự (2023), “Mức độ trầm cảm, rối loạn nhận thức và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn 3-5”, Tạp chí Y dược Thái Bình, 11 (2), tr 64-70.
5. Trần Đức Huy (2025), “Khả năng tự quản lý ở người bệnh lọc máu chu kỳ tại bệnh viện Chợ Rẫy”, Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh.
6. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Work Group. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease (2024), Kidney Int, 105 (4S), pp117–S314.
7. Mosleh, et al, (2020), “Revalence and Factors of Anxiety and Depression in Chronic Kidney Disease Patients Undergoing Hemodialysis: A Cross-sectional Single-Center Study in Saudi Arabia”, Cureus, 12(1), pp e6668.
8. Najwa, A. R., et al. (2019), “Prevalence and predictors of depression among hemodialysis patients: a prospective follow-up study”, BMC Nephrology, 20, 149.
9. Riaz, M., Imran, M., & Riaz, R. (2021). Association of depression with anemia in patients of end stage renal disease. Pakistan Journal of Medical & Health Sciences, 15(1), 87–90.
10. Sułkowski, L., Matyja, M., & colleagues, (2025), “Fatigue in hemodialysis patients: A comparative analysis with healthy controls using MFIS/MFIS-5”, Medical Sciences, 15(2), 12.