TẮC ĐỘNG MẠCH NÁCH Ở BỆNH NHÂN SỬ DỤNG NẠNG SAU CẮT CỤT CHI DƯỚI: BÁO CÁO 3 TRƯỜNG HỢP
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Tắc động mạch nách là một bệnh lý hiếm gặp, thường liên quan đến chấn thương hoặc can thiệp y khoa. Ở bệnh nhân cắt cụt chi dưới phải sử dụng nạng lâu dài, tình trạng đè ép kéo dài vùng nách có thể gây tổn thương nội mạc, hình thành huyết khối và dẫn đến thiếu máu chi trên, nhưng dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán nhầm. Mục tiêu: Báo cáo đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán, phương pháp điều trị và kết quả của ba trường hợp tắc động mạch nách liên quan đến sử dụng nạng kéo dài sau cắt cụt chi dưới. Phương pháp: Báo cáo loạt ca gồm ba bệnh nhân có tiền sử cắt cụt chi dưới, sử dụng nạng lâu năm, nhập viện vì triệu chứng thiếu máu chi trên. Các bệnh nhân được thăm khám lâm sàng, siêu âm Doppler mạch máu và chụp cắt lớp vi tính mạch máu hoặc chụp mạch số hóa xóa nền để xác định vị trí và mức độ tổn thương. Tất cả trường hợp được điều trị bằng phẫu thuật tái thông mạch máu. Kết quả: Cả ba bệnh nhân đều ghi nhận tắc động mạch nách – cánh tay đoạn dài. Phẫu thuật lấy huyết khối kết hợp ghép tĩnh mạch hiển tự thân đảo chiều từ động mạch nách đến động mạch cánh tay được thực hiện thành công. Sau mổ, dòng chảy động mạch được tái lập, chi trên ấm trở lại, triệu chứng đau, tê và yếu tay cải thiện rõ, không ghi nhận biến chứng nặng hoặc tắc trong giai đoạn theo dõi sớm. Kết luận: Tắc động mạch nách do đè ép kéo dài khi sử dụng nạng là nguyên nhân hiếm gặp nhưng cần được lưu ý ở bệnh nhân cắt cụt chi dưới. Khai thác kỹ bệnh sử, chẩn đoán sớm và can thiệp phẫu thuật kịp thời có vai trò quan trọng trong bảo tồn chi và phục hồi chức năng. Việc hướng dẫn sử dụng nạng đúng kỹ thuật có ý nghĩa trong phòng ngừa biến chứng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
tắc động mạch nách, thiếu máu chi trên, sử dụng nạng, cắt cụt chi dưới, ghép tĩnh mạch hiển.
Tài liệu tham khảo
2. Perrins EJ. Axillary artery thrombosis associated with crutch use. Postgrad Med J. 1974;50(587): 357–359. doi:10.1136/pgmj.50.587.357
3. Sanchez LA, Shireman PK. Upper extremity ischemia. In: Cronenwett JL, Johnston KW, editors. Rutherford’s Vascular Surgery and Endovascular Therapy. 9th ed. Philadelphia: Elsevier; 2018. p. 1932–1948.
4. Kim KT, Cho YP, Kim YW. Long-segment axillary artery thrombosis due to repetitive trauma from crutch use. Ann Vasc Surg. 2014;28(6): 1562. e1–1562. e4. doi:10.1016/j.avsg.2014. 01.028
5. Garg K, Maldonado TS. Autogenous vein bypass: technique and outcomes. In: Cronenwett JL, Johnston KW, editors. Rutherford’s Vascular Surgery and Endovascular Therapy. 9th ed. Elsevier; 2018. p. 1529–1540.
6. Bergan JJ, Yao JST. Venous autografts in arterial reconstruction. Surg Clin North Am. 1979;59(4): 651–660. doi:10.1016/S0039-6109(16)41395-7