ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH CỘNG HƯỞNG TỪ HỘI CHỨNG CHÈN ÉP DÂY THẦN KINH NGOẠI BIÊN: BÁO CÁO LOẠT CA HỒI CỨU

Nguyễn Quỳnh Giang1, Nguyễn Thanh Hải2,, Nguyễn Thùy Linh1, Ngô Quang Duy1, Lê Xuân Thiệp1, Trịnh Văn Mạnh1, Phan Đình Huy1, Bùi Văn Giang3
1 Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City
2 Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City
3 Bộ môn Chẩn đoán hình ảnh, Trường Đại học Vinuni

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Bệnh lý thần kinh do chèn ép được chẩn đoán bằng kết hợp lâm sàng, thăm dò điện sinh lý và cộng hưởng từ (CHT) dây thần kinh. Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh cần hiểu rõ về giải phẫu dây thần kinh ngoại biên, hình ảnh CHT dây thần kinh ở trạng thái bình thường và bệnh lý để chẩn đoán đúng giúp điều trị hiệu quả. Mục tiêu: Đánh giá và mô tả các đặc điểm hình ảnh CHT của hội chứng chèn ép dây thần kinh (TK) ngoại biên bằng phân tích hồi cứu nhằm nâng cao độ chính xác chẩn đoán và hỗ trợ lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu gồm 18 bệnh nhân (8 nam, 10 nữ; độ tuổi 10-54) được chẩn đoán hội chứng chèn ép dây TK ngoại biên, chụp CHT 3 Tesla, đối chiếu với lâm sàng và kết quả phẫu thuật tại Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vinmec Times City và Vinmec Smart City trong thời gian từ tháng 8/2018 đến tháng 7/2025. Kết quả: CHT phát hiện bất thường ở 18/18 trường hợp (100%) gồm tăng tín hiệu T2W dây TK bị ảnh hưởng 72,2% (13/18), tổn thương cơ do mất chi phối TK 72,2% (13/18), phù cơ chiếm 92% (12/13), teo cơ 25% (3/13), thâm nhiễm mỡ 7,7% (1/13), tăng kích thước dây TK khu trú hoặc lan tỏa 55% (10/18). Nguyên nhân chèn ép là dải xơ, nang, cơ phì đại, khối choán chỗ, gai xương, bất thường giải phẫu, viêm-xơ hóa sau chấn thương gặp 14 trường hợp (77,8%). Vị trí chèn ép là ống cổ tay (dây TK giữa), rãnh khuỷu (dây TK trụ), khuyết gai vai-ổ chảo (dây TK trên gai), khoang ngồi–đùi (dây TK tọa). Phát hiện trên CHT phù hợp với kết quả phẫu thuật hoặc theo dõi lâm sàng ở 15 trường hợp (83,3%). Kết luận: CHT là công cụ có giá trị trong chẩn đoán hội chứng chèn ép dây TK ngoại biên, cho thấy chi tiết tổn thương dây TK và các cấu trúc xung quanh. Nhận biết các đặc điểm hình ảnh đặc trưng giúp chẩn đoán sớm, định hướng điều trị giúp cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Kim SJ, Hong SH, Jun WS, et al. MR imaging mapping of skeletal muscle denervation in entrapment and compressive neuropathies. Radiographics. 2011;31(2):319-332
2. Norbury JW, Nazarian LN. Ultrasound-guided treatment of peripheral entrapment mononeuropathies. Muscle Nerve. 2019 Sep;60(3):222-231. doi: 10.1002/mus.26517. Epub 2019 May 23. PMID: 31093989.
3. Brandon C et al, Systematic review of conservative and injection treatments for peripheral entrapment neuropathies. Front Neurol. 2024;
4. Li J, Bai Y, Ianakova E, Grandis M, Uchwat F, Trostinskaia A, Krajewski KM, Garbern J, Kupsky WJ, Shy ME. Major myelin protein gene (P0) mutation causes a novel form of axonal degeneration. J Comp Neurol. 2006 Sep 10;498(2):252-65. doi: 10.1002/cne.21051. PMID: 16856127.
5. Chhabra A, Faridian-Aragh N. High-resolution CHT of peripheral neuropathies. AJR Am J Roentgenol. 2012;198(1):W1–W10.
6. Pham M, et al. Magnetic resonance neurography: advances in imaging of peripheral nerves. Radiology. 2014;273(1):16–32.
7. Lewis AM, Layzer R, Engstrom JW, Barbaro NM, Chin CT. Magnetic resonance neurography in the evaluation of peripheral nerve disorders. Muscle Nerve. 2006;34(2):173–184.
8. Chhabra A, Soldatos T, Subhawong T, et al. MR neurography: past, present, and future. AJR Am J Roentgenol. 2011;197(3):583–591.
9. Fleckenstein JL, et al. Denervated human skeletal muscle: MR imaging evaluation. Radiology. 1993;187(1):213–218.
10. Kim K, Kokubo R, Isu T, Nariai M, Morimoto D, Kawauchi M, Morita A. Magnetic Resonance Imaging Findings in Patients with Tarsal Tunnel Syndrome. Neurol Med Chir (Tokyo). 2022 Dec 15;62(12):552-558. doi: 10.2176/jns-nmc.2022-0118. Epub 2022 Sep 30. PMID: 36184477; PMCID: PMC9831623.