Thanh bên bài viết
Số lượt xem PDF: 2
BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ MỐI LIÊN HỆ GIỮA NỒNG ĐỘ TACROLIMUS GIAI ĐOẠN SỚM VÀ NGUY CƠ GVHD CẤP TRONG GHÉP TẾ BÀO GỐC NỬA THUẬN HỢP: PHÂN TÍCH FINE-GRAY VÀ LANDMARK
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Ghép tế bào gốc tạo máu nửa thuận hợp sử dụng cyclophosphamide sau ghép (haplo-PTCY) đã mang lại nhiều kết quả tốt cho người bệnh không có người cho phù hợp hoàn toàn HLA, song bệnh ghép chống chủ (GVHD) cấp vẫn là biến chứng chính cần được quan tâm sau ghép dù đã giảm được tần suất đáng kể nhờ vào cơ chế của PTCY. Nồng độ Tacrolimus (TAC) cũng đóng vai trò quan trọng trong ức chế miễn dịch của dự phòng GVHD. Việc nghiên cứu mức tối ưu và ảnh hưởng lên GVHD vô cùng cần thiết, đặc biệt ở giai đoạn sớm sau ghép. Mục tiêu: Đánh giá mối liên hệ giữa nồng độ TAC tuần 1-4 và nguy cơ GVHD cấp II-IV và III-IV sau haplo-PTCY. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu trên 59 người bệnh ghép haplo-PTCY tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học (2019-2024). Nồng độ TAC (ng/mL) tại các tuần 1, 2, 3 và 4 được phân tích cùng với mức độ GVHD cấp. Phép kiểm Mann-Whitney được dùng cho tìm kiếm khác biệt, mô hình Fine-Gray proportional hazards cho HR nhằm xử lý competing risks (rủi ro cạnh tranh) và landmark analysis (phân tích điểm mốc) tại ngày 7 và 14 để đánh giá tỷ lệ cộng dồn. Phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm EZR và SPSS, p<0,05 được xem là có ý nghĩa thống kê. Kết quả: Nhóm GVHD cấp III-IV có nồng độ TAC thấp hơn ở tuần 1 (1,75 [95%CI 1,10-2,50] so với 6,3 [95%CI 0,90-25,50], p=0,012) của nhóm có nồng độ TAC cao. Phân tích điểm mốc cho thấy tỷ lệ cộng dồn GVHD cấp III-IV cao hơn ở nhóm có nồng độ TAC thấp (<6 ng/mL) tại ngày 7 – tuần 1 (14,3%, p=0,008) và ngày 14 – tuần 1-2 (12,5%, p=0,036). Phân tích Fine-Gray đơn biến cho kết quả HR=0,3938 (95% CI: 0,2021-0,7672, p=0,0062) cho thấy nồng độ TAC tuần 1 liên quan đáng kể đến việc giảm nguy cơ GVHD cấp độ III-IV cho mỗi 1 ng/mL tăng. Kết luận: Nồng độ TAC tuần 1-2 có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với GVHD cấp độ III-IV sau haplo-PTCY với khuyến nghị duy trì ≥ 6 ng/mL trong giai đoạn sớm. Các nghiên cứu lớn hơn về sau cần được thực hiện để xác nhận do hạn chế mẫu nhỏ và ít các biến cố.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Tacrolimus, GVHD cấp, haplo-PTCY, Fine-Gray model, landmark analysis, competing risks.
Tài liệu tham khảo
2. Yao JM, Yang D, Clark MC, et al. Tacrolimus initial steady state level in post-transplant cyclophosphamide based GvHD prophylaxis regimens. Bone Marrow Transplant. 2022;57(2):232-242. doi:10.1038/s41409-021-01528-y.
3. Harris AC, Young R, Devine S, et al. International, multicenter standardization of acute graft-versus-host disease clinical data collection: a report from the Mount Sinai Acute GVHD International Consortium. Biol Blood Marrow Transplant. 2016;22(1):4-10. doi: 10.1016/j.bbmt.2015.09.001.
4. Kanda Y. Investigation of the freely available easy-to-use software 'EZR' for medical statistics. Bone Marrow Transplant. 2013;48(3):452-458. doi:10.1038/bmt.2012.244.
5. Nikoloudis A, Buxhofer-Ausch V, Kunte A, et al. The impact of tacrolimus levels on acute GVHD and transplant outcomes in haploidentical hematopoietic stem cell transplantation: a retrospective analysis. Cell Transplant. 2025;34:09636897251366368. doi:10.1177/09636897251366368.
6. Trepte M, Zhang X, Zemanek MC, et al. Evaluation of tacrolimus levels and risk of graft-versus-host disease, relapse and non-relapse mortality after haploidentical transplantation with post-transplant cyclophosphamide. Biol Blood Marrow Transplant. 2020;26(3 Suppl):S94-S95. doi:10.1016/j.bbmt.2019.12.114.
7. Marco DN, Salas MQ, Gutiérrez-García G, et al. Impact of early intrapatient variability of tacrolimus concentrations on the risk of graft-versus-host disease after allogeneic stem cell transplantation using high-dose post-transplant cyclophosphamide. Pharmaceuticals (Basel). 2022;15(12):1529. doi:10.3390/ph15121529).
8. Ganetsky A, Shah A, Miano TA, et al. Higher tacrolimus concentrations early after transplant reduce the risk of acute GvHD in reduced-intensity allogeneic stem cell transplantation. Bone Marrow Transplant. 2016;51(4):568-572. doi:10.1038/bmt.2015.324.