THỰC TRẠNG RỐI LOẠN NHẬN THỨC VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI CAO TUỔI SAU ĐỘT QUỴ NÃO

Vũ Thu Hương1,2,, Hồ Hoàng Dung3
1 Trường Đại học Y Hà Nội
2 Bệnh viện Lão khoa Trung ương
3 Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả thực trạng rối loạn nhận thức (RLNT) và phân tích một số yếu tố liên quan ở người cao tuổi sau đột quỵ não. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 188 người bệnh ≥60 tuổi sau đột quỵ. Chức năng nhận thức đánh giá bằng MMSE. Các yếu tố lâm sàng và chức năng được thu thập qua NIHSS, ADL, IADL, CFS, GDS, PSQI và bệnh kèm. Hồi quy tuyến tính đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan độc lập với điểm MMSE. Kết quả: Tuổi trung bình 79 ± 10; nam 54,3%. Điểm NIHSS trung bình 15 ± 11; MMSE 15 ± 7,6. Tỷ lệ RLNT là 76,6%, trong đó mức trung bình và nặng chiếm tỷ lệ cao nhất (30,9% và 35,1%). Mức độ nặng đột quỵ và suy giảm chức năng sinh hoạt tăng theo mức độ RLNT (p < 0,001). Người bệnh RLNT nặng có tình trạng suy yếu, trầm cảm và rối loạn giấc ngủ cao hơn. Không ghi nhận khác biệt về loại đột quỵ và bệnh tim mạch kèm theo giữa các nhóm. Hồi quy đa biến cho thấy NIHSS (β = −0,32; p < 0,001) và GDS (β = −0,26; p = 0,044) liên quan nghịch, trong khi IADL liên quan thuận (β = 0,72; p = 0,011) với điểm MMSE. Kết luận: RLNT rất phổ biến ở người cao tuổi sau đột quỵ. Mức độ nặng đột quỵ, suy giảm hoạt động sinh hoạt phức tạp và triệu chứng trầm cảm là các yếu tố liên quan độc lập với chức năng nhận thức. Cần sàng lọc và can thiệp sớm RLNT ở nhóm người bệnh này.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đột quỵ não. Nhà xuất bản Y học; 2024.
2. Gần CV, Đức NTM. Tỷ lệ và một số yếu tố liên quan đến sa sút trí tuệ sau đột quỵ não. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023;64:32-38.
3. Mai NT, Nghiệp PD, Linh TTT. Nghiên cứu tình trạng rối loạn nhận thức ở người bệnh sau đột quỵ não cấp bằng thang điểm đánh giá tâm thần tối thiểu MMSE tại Khoa Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình năm 2024. Journal of 108 - Clinical Medicine and Pharmacy. 2025.
4. Lee P-H, Yeh T-T, Yen H-Y, Hsu W-L, Chiu VJ-Y, Lee S-C. Impacts of stroke and cognitive impairment on activities of daily living in the Taiwan longitudinal study on aging. Scientific Reports. 2021;11:12199.
5. Livingston G, Huntley J, Liu KY, et al. Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet Standing Commission. The Lancet. 2024;404:572-628.
6. Ma Y, Yang Y, Wang X, et al. Prevalence and risk factors of poststroke cognitive impairment: A systematic review and meta-analysis. Public Health Nursing. 2025;42:1047-1059.
7. Rost NS, Brodtmann A, Pase MP, et al. Post-stroke cognitive impairment and dementia. Circulation Research. 2022;130:1252-1271.
8. Williams OA, Demeyere N. Association of depression and anxiety with cognitive impairment 6 months after stroke. Neurology. 2021;96:e1966-e1974.