ĐẶC ĐIỂM THÀNH XƯƠNG PHÍA NGOÀI XOANG HÀM TRÊN VÀ KÊNH ĐỘNG MẠCH XƯƠNG Ổ TRÊN SAU TRÊN PHIM CONE BEAM COMPUTED TOMOGRAPHY Ở NGƯỜI VIỆT

Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát đặc điểm hình thái và vị trí của kênh động mạch xương ổ trên sau (ĐMXOTS) trên phim Cone beam computed tomography (CBCT) ở người Việt trưởng thành, phân tích các thông số định lượng và mối liên quan với các yếu tố giải phẫu, nhằm cung cấp dữ liệu tham chiếu cho lập kế hoạch phẫu thuật xoang hàm. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 200 phim CBCT (400 xoang hàm) chụp tại Trung tâm CT Nguyễn Trãi. Ghi nhận tỉ lệ hiện diện, đường kính, vị trí và các khoảng cách từ kênh ĐMXOTS đến các mốc giải phẫu. Kết quả: Kênh ĐMXOTS hiện diện ở 57% xoang khảo sát. Đường kính trung bình hai bên đều 0,97 mm, với 99% kênh < 2 mm. Không có sự khác biệt có ý nghĩa về tỉ lệ hiện diện giữa hai giới và các nhóm tuổi. Về vị trí, 80,9% kênh nằm giữa màng xoang và thành ngoài xoang hàm. Khoảng cách trung bình từ kênh đến mào xương ổ là 17,49 ± 2,72 mm (phải) và 17,14 ± 4,11 mm (trái); đến sàn xoang là 8,61 ± 2,5 mm (phải) và 8,49 ± 3,3 mm (trái); đến thành trong xoang là 15,6 ± 2,88 mm (phải) và 15,48 ± 4,03 mm (trái). Lộ trình kênh tạo cung lõm xuống dưới, thấp nhất tại vùng răng cối lớn thứ nhất. Kết luận: Tỉ lệ hiện diện ĐMXOTS 57% thấp hơn một số nghiên cứu quốc tế nhưng vẫn nằm trong phạm vi biến thiên đã được báo cáo. Đường kính kênh nhỏ (<2 mm) nhưng có ý nghĩa lâm sàng vì có thể gây chảy máu khi bị tổn thương. Khoảng cách từ kênh đến mào xương ổ (~17 mm) và sàn xoang (~8,5 mm) phù hợp dữ liệu quốc tế, nhấn mạnh tầm quan trọng của khảo sát CBCT tiền phẫu để lựa chọn vị trí cửa sổ an toàn.