GIÁ TRỊ CỦA CHẨN ĐOÁN ĐIỆN TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH RỄ THẦN KINH THẮT LƯNG - CÙNG DO THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Bệnh rễ thắt lưng-cùng do thoát vị đĩa đệm là bệnh lý thường gặp, chẩn đoán xác định thường dựa vào cộng hưởng từ (CHT) nhưng nhược điểm là chi phí chụp khá cao. Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy trong một số trường hợp, chẩn đoán điện (CĐĐ) cũng có vai trò hữu ích trong chẩn đoán bệnh rễ. Tại Việt Nam, đã có một số nghiên cứu về mối liên quan giữa CĐĐ với lâm sàng và CHT, tuy nhiên cho tới thời điểm hiện tại, dữ liệu chưa được đầy đủ, đặc biệt là dữ liệu về tính giá trị của CĐĐ trong chẩn đoán bệnh rễ thần kinh thắt lưng-cùng do thoát vị đĩa đệm.

Mục tiêu: (1) Xác định tỉ lệ tổn thương rễ thần kinh thắt lưng-cùng trên CĐĐ. (2) Khảo sát mối liên quan giữa CĐĐ với cộng hưởng từ và triệu chứng lâm sàng trong bệnh rễ thần kinh thắt lưng-cùng do thoát vị đĩa đệm. (3) Tính giá trị của CĐĐ trong chẩn đoán bệnh rễ thần kinh thắt lưng-cùng do thoát vị đĩa đệm.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả trên bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng-cùng biểu hiện trên lâm sàng, cộng hưởng từ và CĐĐ, đến khám tại phòng khám Bệnh viện Mỹ Phước (04/2025-8/2025).

Kết quả: Tổng cộng khảo sát 119 bệnh nhân. Tầng đĩa đệm có tỉ lệ thoát vị cao nhất là L4-L5 (48,8%). Rễ L5 bị chèn ép cao nhất trên cộng hưởng từ 64,7%, trên CĐĐ là 78,2%. Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa cộng hưởng từ và CĐĐ trong chẩn đoán tổn thương rễ thần kinh L4 (OR=36,9), L5 (OR=10,8), S1 (OR=4,3) do thoát vị đĩa đệm với p<0,001. CĐĐ có độ nhạy (88,9%-100%) và giá trị tiên đoán âm (96,2%-100%) khi so sánh với tiêu chuẩn lâm sàng kết hợp cộng hưởng từ.

Kết luận và kiến nghị: CĐĐ có tính giá trị cao trong chẩn đoán bệnh rễ thắt lưng-cùng do thoát vị đĩa đệm. Trên lâm sàng CĐĐ có thể thay thế cộng hưởng từ trong những trường hợp chống chỉ định hoặc bệnh nhân không đủ chi phí chụp cộng hưởng từ hay kết quả trên cộng hưởng từ và lâm sàng không tương đồng với nhau.