HIỆU QUẢ VÀ TÍNH AN TOÀN CỦA ĐIỀU TRỊ TIÊU SỢI HUYẾT ĐƯỜNG TĨNH MẠCH Ở NGƯỜI BỆNH LỚN TUỔI ĐỘT QUỴ THIẾU MÁU NÃO CẤP
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Đột quỵ thiếu máu não cấp là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế trên toàn thế giới. Tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch bằng alteplase hiện là phương pháp điều trị chuẩn trong cửa sổ 4,5 giờ đầu. Tuy nhiên, hiệu quả và tính an toàn của phương pháp này ở người cao tuổi vẫn còn nhiều tranh luận trong thực hành lâm sàng.
Mục tiêu: So sánh hiệu quả và tính an toàn của điều trị tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch giữa hai nhóm người bệnh ≥ 65 tuổi và < 65 tuổi.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả được thực hiện trên 52 người bệnh đột quỵ thiếu máu não cấp được điều trị alteplase truyền tĩnh mạch tại Bệnh viện Nguyễn Trãi. Người bệnh được chia thành hai nhóm theo tuổi. Các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, hiệu quả điều trị và tính an toàn được thu thập và phân tích bằng các phép kiểm thống kê phù hợp.
Kết quả: Nhóm người bệnh ≥ 65 tuổi có điểm NIHSS lúc nhập viện cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm < 65 tuổi (12,5 so với 6,0; p = 0,003). Tỷ lệ phục hồi chức năng thần kinh tốt, tương ứng mRS 0–1 sau 3 tháng, thấp hơn ở nhóm ≥ 65 tuổi (46,2% so với 76,9%; p = 0,023). Tỷ lệ tử vong cao hơn có ý nghĩa ở nhóm ≥ 65 tuổi (30,8% so với 7,7%; p = 0,035). Không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa về tỉ lệ xuất huyết nội sọ giữa hai nhóm.
Kết luận: Điều trị tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch vẫn mang lại hiệu quả cải thiện lâm sàng ở cả hai nhóm tuổi. Tuy nhiên, người bệnh ≥ 65 tuổi có tiên lượng kém hơn với tỷ lệ tử vong cao hơn và khả năng phục hồi chức năng thấp hơn.
Từ khóa
Đột quỵ thiếu máu não cấp, tiêu sợi huyết, rtPA, người cao tuổi
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, et al. Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: 2019 Update to the 2018 Guidelines for the Early Management of Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2019 Dec; 50(12): e344-e418. doi: 10.1161/STR.0000000000000211.
3. Bluhmki E, Chamorro A, Dávalos A, Machnig T, Sauce C, Wahlgren N, Wardlaw J, Hacke W. Stroke treatment with alteplase given 3.0-4.5 h after onset of acute ischaemic stroke (ECASS III): additional outcomes and subgroup analysis of a randomised controlled trial. Lancet Neurol. 2009 Dec;8(12):1095-102. doi: 10.1016/S1474-4422(09)70264-9.
4. Satumanatpan N, Tonpho W, Thiraratananukulchai N, Chaichanamongkol P, Lekcharoen P, Thiankhaw K. Factors Associated with Unfavorable Functional Outcomes After Intravenous Thrombolysis in Patients with Acute Ischemic Stroke. Int J Gen Med. 2022 Mar 25;15:3363-3373. doi: 10.2147/IJGM.S362116.
5. George BP, Asemota AO, Dorsey ER, Haider AH, Smart BJ, Urrutia VC, Schneider EB. United States trends in thrombolysis for older adults with acute ischemic stroke. Clin Neurol Neurosurg. 2015 Dec;139:16-23. doi: 10.1016/j.clineuro.2015.08.031. Epub 2015 Sep 10. PMID: 26363362.
6. Bộ y tế Việt Nam. Hướng dẫn chẩn đoán và xử trí đột quỵ não (Ban hành kèm theo Quyết định số 5331/QĐ-BYT ngày 23 tháng 12 năm 2020).
7. Choi SE, Sagris D, Hill A, et al. Atrial fibrillation and stroke. Expert Rev Cardiovasc Ther. 2023 Jan; 21(1): 35-56. doi: 10.1080/14779072.2023.2160319.
8. Yoo JW, Hong BY, Jo L, Kim JS, et al. Effects of Age on Long-Term Functional Recovery in Patients with Stroke. Medicina (Kaunas). 2020 Sep 7; 56(9): 451. doi: 10.3390/medicina56090451.
9. Parr E, Ferdinand P, Roffe C. Management of Acute Stroke in the Older Person. Geriatrics (Basel). 2017 Aug 15; 2(3): 27. doi: 10.3390/geriatrics2030027.
10. Writing Committee; Spooner MT, Messé SR, Chaturvedi S, et al. 2024 ACC Expert Consensus Decision Pathway on Practical Approaches for Arrhythmia Monitoring After Stroke: A Report of the American College of Cardiology Solution Set Oversight Committee. J Am Coll Cardiol. 2025 Feb 18; 85(6): 657-681. doi: 10.1016/j.jacc.2024.10.100.