CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ BỆNH VẢY NẾN THÔNG THƯỜNG MỨC ĐỘ TRUNG BÌNH - NẶNG BẰNG METHOTREXATE
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Bệnh vảy nến thông thường mức độ trung bình - nặng ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe thể chất và chất lượng cuộc sống người bệnh. Methotrexate vẫn là thuốc điều trị toàn thân kinh điển, hiệu quả với chi phí phù hợp, tuy nhiên dữ liệu trong nước còn hạn chế.
Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, đánh giá chất lượng cuộc sống và kết quả điều trị, tác dụng phụ của Methotrexate ở bệnh nhân vảy nến thông thường mức độ trung bình – nặng tại Bệnh viện Da liễu Thành phố Cần Thơ.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp can thiệp lâm sàng không đối chứng, so sánh trước - sau trên 37 bệnh nhân vảy nến thông thường mức độ trung bình - nặng điều trị bằng Methotrexate tại Bệnh viện Da liễu Thành phố Cần Thơ từ tháng 06/2025 đến tháng 03/2026.
Kết quả: Sau 12 tuần điều trị bằng Methotrexate, điểm PASI trung bình giảm từ 27,08 ± 6,0 xuống 6,0 ± 2,91, tương ứng giảm 77,8% so với trước điều trị (p < 0,001). Tỷ lệ đạt PASI50, PASI75 và PASI90 lần lượt là 100%, 78,4% và 10,8%. Điểm DLQI trung bình giảm từ 22,1 ± 4,9 xuống 5,32 ± 2,44 (p < 0,001), cho thấy chất lượng cuộc sống cải thiện rõ rệt. Tác dụng không mong muốn chủ yếu nhẹ, thường gặp là buồn nôn, chán ăn và mệt mỏi, một số trường hợp tăng men gan thoáng qua, không ghi nhận biến cố nghiêm trọng.
Kết luận: Methotrexate cho hiệu quả tốt trong điều trị bệnh vảy nến thông thường mức độ trung bình – nặng, giúp cải thiện rõ rệt mức độ bệnh và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Thuốc tương đối an toàn, các tác dụng không mong muốn chủ yếu nhẹ và thoáng qua.
Từ khóa
Vảy nến thông thường, methotrexate, PASI, DLQI
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Huỳnh Thị Xuân Tâm (2020), Hiệu quả điều trị vảy nến thông thường có hội chứng chuyển hóa bằng methotrexate kết hợp với metformin, Luận án Tiến sĩ Y học, Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược lâm sàng 108, 164 tr.
3. Nguyễn Trọng Hào (2016), Nghiên cứu rối loạn lipid máu ở bệnh nhân vảy nến và hiệu quả điều trị hỗ trợ của simvastatin trên bệnh vảy nến thông thường, Luận án Tiến sĩ Y học, Trường Đại học Y Hà Nội, 156 tr.
4. Phạm Diễm Thúy (2020), Nghiên cứu một số thay đổi miễn dịch và hiệu quả điều trị bệnh vảy nến thông thường bằng uống methotrexate kết hợp chiếu tia cực tím dải hẹp (UVB-311 nm), Luận án Tiến sĩ Y học, Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược lâm sàng 108, 171 tr.
5. Phạm Thị Nga (2023), Nghiên cứu thay đổi một số cytokine và hiệu quả điều trị bệnh vảy nến đỏ da toàn thân bằng methotrexate, Luận án Tiến sĩ Y học, Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược lâm sàng 108, 134 tr.
6. Cabello Zurita C., Grau Pérez M., Hernández Fernández C.P., González Quesada A., et al. (2017), “Effectiveness and safety of Methotrexate in psoriasis: an eight-year experience with 218 patients”, J Dermatolog Treat, 28(5), 401-405.
7. Drach M., Papageorgiou K., Maul J.-T., Djamei V., et al. (2019), “Effectiveness of methotrexate in moderate to severe psoriasis patients: real-world registry data from the Swiss Dermatology Network for Targeted Therapies (SDNTT)”, Archives of Dermatological Research, 311(10), 753-760.
8. Finlay A.Y., Khan G.K. (1994), “Dermatology Life Quality Index (DLQI)—a simple practical measure for routine clinical use”, Clinical and Experimental Dermatology, 19(3), 210-216.