GIÁ TRỊ TIÊN LƯỢNG CỦA N-terminal pro-b-type natriuretic peptide TRÊN NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mở đầu: Nhồi máu cơ tim cấp là cấp cứu tim mạch thường gặp, có tỷ lệ tử vong và biến chứng cao. NT-proBNP là chỉ dấu sinh học phản ánh tình trạng rối loạn chức năng thất trái, song dữ liệu về giá trị tiên lượng nội viện của NT-proBNP trong bối cảnh Việt Nam còn hạn chế.
Mục tiêu: Xác định mối liên quan giữa nồng độ NT-proBNP huyết tương lúc nhập viện và tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp trong thời gian nằm viện.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu trên 399 bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp nhập viện tại Bệnh viện Nguyễn Trãi (Thành phố Hồ Chí Minh) từ 01/2022 đến 10/2024, được xét nghiệm NT-proBNP trong vòng 24 giờ đầu. Các yếu tố liên quan đến tử vong được phân tích bằng hồi quy logistic. Điểm cắt NT-proBNP được xác định bằng đường cong ROC theo tiêu chuẩn Youden.
Kết quả: Nghiên cứu gồm 399 bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp, tuổi trung bình 66 ± 11,7 tuổi, nam giới chiếm 56,6%. Tỷ lệ tử vong trong thời gian nằm viện là 13,3%. Nhóm có kết cục tử vong cao tuổi hơn (71,4 so với 65,3 tuổi; p < 0,001), rối loạn lipid máu nhiều hơn (43,4% so với 28%; p = 0,02), phân suất tống máu thấp hơn (42% so với 48%; p = 0,003), nhịp tim nhanh hơn (104,3 so với 86,4 lần/phút; p < 0,001) và nồng độ NT-proBNP cao hơn rõ rệt (6931 so với 1818,5 pg/mL; p < 0,001). Tỷ lệ đặt stent mạch vành ở nhóm tử vong thấp hơn đáng kể so với nhóm sống sót (41,5% so với 58,1%; p = 0,02). Phân tích ROC xác định ngưỡng NT-proBNP tối ưu là 3276 pg/mL để dự báo tử vong nội viện với AUC = 0,73, độ nhạy 77,4%, độ đặc hiệu 67,3% và độ chính xác 68,7%. Những bệnh nhân có NT-proBNP ≥ 3276 pg/mL có tỷ lệ tử vong 26,6%, cao gấp khoảng 5 lần so với nhóm NT-proBNP thấp hơn (4,9%; p < 0,001).
Kết luận: NT-proBNP huyết tương là yếu tố tiên lượng độc lập đối với tử vong nội viện ở bệnh nhân NMCT cấp. Ngưỡng 3276 pg/mL giúp phân tầng nguy cơ sớm, đặc biệt hữu ích tại các bệnh viện tuyến cuối nơi bệnh nhân thường lớn tuổi và có nhiều bệnh kèm. Kết quả gợi ý nên tích hợp NT-proBNP vào quy trình đánh giá nguy cơ trong điều trị NMCT cấp tại Việt Nam.
Từ khóa
Nhồi máu cơ tim cấp, NT-proBNP, tiên lượng nội viện
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Collet JP, Thiele H, Barbato E, et al. 2020 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST-segment elevation. Eur Heart J. 2021;42(14):1289-1367.
3. Faridi KF, Wang Y, Minges KE, et al. Predicting Mortality in Patients Hospitalized With Acute Myocardial Infarction: From the National Cardiovascular Data Registry. Circ Cardiovasc Qual Outcomes. 2025;18(3):e011259. doi: 10.1161/CIRCOUTCOMES.124.011259.
4. Ho HH, Ong HA, Arasaratnam P, et al. Predictors of in-hospital mortality in patients with acute myocardial infarction complicated by cardiogenic shock in the contemporary era of primary percutaneous coronary intervention. Int J Cardiol Heart Vessel. 2014;3:88-89. doi: 10.1016/j.ijchv. 2014.04.001. PMID: 29450180; PMCID: PMC5801433.
5. Omland T, Persson A, Ng L, et al. N-terminal pro-B-type natriuretic peptide and long-term mortality in acute coronary syndromes. Circulation. 2002 Dec 3;106(23):2913-8. doi: 10.1161/01.cir.0000041661.63285.ae. PMID: 12460871
6. Abdel-Dayem K, Eweda II, El-Sherbiny A, et al. Cutoff Value of Admission N-Terminal Pro-Brain Natriuretic Peptide Which Predicts Poor Myocardial Perfusion after Primary Percutaneous Coronary Intervention for ST-Segment-Elevation Myocardial Infarction. Acta Cardiol Sin. 2016 Nov;32(6):649-655. doi: 10.6515/acs20151112b.
7. Drewniak W, Szybka W, Bielecki D, et al. Prognostic Significance of NT-proBNP Levels in Patients over 65 Presenting Acute Myocardial Infarction Treated Invasively or Conservatively. Biomed Res Int. 2015;2015:782026. doi: 10.1155/2015/782026.
8. Nguyễn Thị Thu Phượng, Hồ Huỳnh Quang Trí. Nghiên cứu giá trị tiên lượng tử vong của NT-proBNP ở bệnh nhân hội chứng mạch vành cấp. Tạp chí Tim mạch học Việt Nam. 2015(70):30-36.
9. Etgen T, Baum H, Sander K, Sander D. Cardiac Troponins and N-Terminal Pro-Brain Natriuretic Peptide in Acute Ischemic Stroke Do Not Relate to Clinical Prognosis. Stroke. 2005;36(2):270-5. doi: 10.1161/01.STR.0000151364.19066.a1.
10. Phạm Thị Ngọc Nga, Trần Thị Thu Lan, Dương Hồng Quân và cộng sự. Comprehensive Analysis of Demographic, Clinical, and Genetic Characteristics in Acute Myocardial Infarction Patients. F1000Research. 2024;13:937.
11. Andersson PO, Lawesson SS, Karlsson JE, Nilsson S, Thylén I. Characteristics of patients with acute myocardial infarction contacting primary healthcare before hospitalisation: a cross-sectional study. BMC Primary Care. 2018;19(1):167.
12. Luchner A, Hengstenberg C, Löwel H, et al. NT-ProBNP in outpatients after myocardial infarction: interaction between symptoms and left ventricular function and optimized cut-points. J Card Fail. 2005;11(5 Suppl):S21-7. doi: 10.1016/j.cardfail. 2005.04.018.
13. Jensen MT, Pereira M, Araujo C, et al. Heart rate at admission is a predictor of in-hospital mortality in patients with acute coronary syndromes: Results from 58 European hospitals: The European Hospital Benchmarking by Outcomes in acute coronary syndrome Processes study. Eur Heart J Acute Cardiovasc Care. 2018;7(2):149-157. doi: 10.1177/2048872616672077.