ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VÀ AN TOÀN BOTULINUM TOXIN TRÊN BỆNH NHÂN ĐAU SAU ZONA
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Đau sau Zona là biến chứng thường gặp của Herpes zoster (~20%), gây đau kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. Các phương pháp điều trị hiện nay chủ yếu kiểm soát triệu chứng và có thể gây nhiều tác dụng phụ khi sử dụng lâu dài. Botulinum toxin type A được xem là một lựa chọn điều trị tiềm năng.
Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả và tính an toàn của Botulinum toxin type A trong điều trị đau sau zona.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca trên 10 bệnh nhân ≥18 tuổi bị đau sau zona kéo dài ≥3 tháng tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM (02/2025-10/2025). Bệnh nhân được tiêm BoNT-A dưới da theo vùng đau, liều trung bình 75 đơn vị. Mức độ đau được đánh giá bằng thang điểm VAS trước điều trị và tại các thời điểm 2 tuần, 1 tháng và 3 tháng. Diện tích vùng đau và tác dụng không mong muốn cũng được ghi nhận.
Kết quả: Điểm VAS trung bình giảm rõ rệt từ 9,4 ± 0,70 xuống còn 2,7 ± 0,95 sau 2 tuần, 2,5 ± 0,97 sau 1 tháng và 3,1 ± 0,74 sau 3 tháng (p < 0,0001), tương ứng mức giảm khoảng 67,3%. Diện tích vùng đau giảm từ 100% xuống 29 ± 15,2% sau điều trị và duy trì cải thiện tại các thời điểm theo dõi. Các tác dụng phụ chủ yếu nhẹ và thoáng qua, bao gồm đau tại chỗ tiêm (100%), bất đối xứng (20%), sưng (10%) và bầm máu (10%). Không ghi nhận biến chứng nghiêm trọng.
Kết luận: Botulinum toxin type A là phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn trong đau sau zona, giúp giảm đáng kể cường độ và phạm vi đau. Phương pháp này có thể được xem là lựa chọn thay thế hoặc bổ sung cho các trường hợp không đáp ứng với điều trị nội khoa.
Từ khóa
Đau sau Zona, Botulinum toxin type A
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Casale R, Tugnoli V. Botulinum Toxin for Pain. Vol 9. 2008.
3. Xiao L, Mackey S, Hui H, Xong D, Zhang Q, Zhang D. NEUROPATHIC PAIN SECTION Original Research Article Subcutaneous Injection of Botulinum Toxin A Is Beneficial in Postherpetic Neuralgiap Me_1003 1827.
4. Piovesan E, Teive H, Kowacs P, et al. An Open Study of Botulinum-A Toxin Treatment of Trigeminal Neuralgia. 2005. www.neurology.org
5. Bohluli B, Motamedi MHK, Bagheri SC, et al. Use of botulinum toxin A for drug-refractory trigeminal neuralgia: Preliminary report. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology and Endodontology. 2011;111(1):47-50. doi:10.1016/j.tripleo.2010.04.043
6. Shackleton T, Ram S, Black M, Ryder J, Clark GT, Enciso R. The efficacy of botulinum toxin for the treatment of trigeminal and postherpetic neuralgia: A systematic review with meta-analyses. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. Mosby Inc. 2016;122(1):61-71. doi:10.1016/j.oooo.2016.03.003
7. Zúñiga C, Piedimonte F, Díaz S, Micheli F. Acute treatment of trigeminal neuralgia with onabotulinum toxin A. Clin Neuropharmacol. 2013;36(5):146-150. doi:10.1097/WNF.0b013e31829cb60e
8. Shehata HS, El-Tamawy MS, Shalaby NM, Ramzy G. Botulinum Toxin-Type A: Could It Be an Effective Treatment Option in Intractable Trigeminal Neuralgia? 2013. http://www.thejournalofheadacheandpain.com/content/14/1/92
9. Anton R, Juodzbalys G. The Use of Botulinum Toxin A in the Management of Trigeminal Neuralgia: a Systematic Literature Review. J Oral Maxillofac Res. 2020;11(2). doi:10.5037/jomr.2020.11202
10. Wu CJ, Lian YJ, Zheng YK, et al. Botulinum toxin type A for the treatment of trigeminal neuralgia: Results from a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Cephalalgia. 2012;32(6):443-450. doi:10.1177/0333102412441721