TỶ LỆ TRẦM CẢM VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI CAO TUỔI ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI PHÒNG KHÁM LÃO KHOA
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Trầm cảm là rối loạn tâm thần phổ biến nhất ở người bệnh cao tuổi (NBCT), đồng thời là nguyên nhân hàng đầu làm suy giảm chức năng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống và tăng nguy cơ tử vong. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn chưa được quan tâm đúng mức và có biện pháp can thiệp đúng thời điểm, phù hợp ở Việt Nam.
Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ trầm cảm và các yếu tố liên quan ở người bệnh ≥ 60 tuổi tại phòng khám Lão khoa - Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh (BV ĐHYD TPHCM).
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả, trên người cao tuổi (≥ 60 tuổi) điều trị tại Phòng khám Lão khoa, BV ĐHYD TPHCM trong thời gian từ tháng 10/2024 đến 03/2025. Tầm soát trầm cảm bằng bộ câu hỏi Geriatric Depression Scale-15 (GDS-15). Phân tích hồi quy logistic đa biến để kiểm định các yếu tố liên quan đến trầm cảm.
Kết quả: Nghiên cứu thu thập 322 NBCT. Tỷ lệ trầm cảm theo GDS-15 là 39,4%. Các yếu tố liên quan và có ý nghĩa thống kê với trầm cảm gồm: thừa cân (OR = 0,19; KTC 95% 0,07 – 0,57; p = 0,003), béo phì (OR = 0,33; KTC 95% 0,11 – 0,95; p = 0,040) theo chỉ số khối cơ thể (BMI), kinh tế khó khăn (OR = 2,96; KTC 95%: 1,45 – 6.01; p = 0,003), suy yếu theo Clinical Frailty Scale (CFS) (OR = 2,27; KTC 95%: 1,02 – 5,14; p = 0,048), đa thuốc (OR = 2,54; KTC 95%: 1,06 – 6,09; p = 0,037), bệnh thận mạn (OR = 3,85; KTC 95%: 1,48 – 9,98; p = 0,005).
Kết luận: Tỷ lệ trầm cảm theo GDS-15 tại phòng khám Lão khoa, BV ĐHYD TPHCM là 39,4%. Yếu tố liên quan đến trầm cảm là chỉ số BMI, kinh tế khó khăn, suy yếu lâm sàng, đa thuốc và bệnh thận mạn.
Từ khóa
Trầm cảm, người bệnh cao tuổi, ngoại trú
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Prakash O, Gupta LN, Singh VB, Nagarajarao G. Applicability of 15-item Geriatric Depression Scale to detect depression in elderly medical outpatients. Asian J Psychiatr. 2009;2(2):63-65. doi:10.1016/j.ajp.2009.04.005
3. Vo PBN, Phan NBT, Le TKC, Nguyen PV. Ty le thieu co (sarcopenia) va cac yeu to lien quan o nguoi cao tuoi den kham tai phong kham Lao khoa – Benh vien Dai hoc Y Duoc Thanh pho Ho Chi Minh. Tap Chi Y Hoc Viet Nam [Internet]. 2024 [cited 2025 Jun 17];543(2). doi:10.51298/vmj.v543i2.11448
4. Huân NT, Tuyết HT, Hai NVB. Trầm cảm ở người bệnh cao tuổi nội trú có bệnh tim mạch: Tỷ lệ và yếu tố liên quan. Journal of 108 - Clinical Medicine and Pharmacy. Published online February 5, 2024. doi:10.52389/ydls.v19i1.2110
5. Yu M, Shi Y, Gu L, Wang W. “Jolly fat” or “sad fat”: a systematic review and meta-analysis of the association between obesity and depression among community-dwelling older adults. Aging Ment Health. 2022;26(1):13-25. doi:10.1080/13607863.2020.1857687.
6. Trần VL, Nguyễn TMK, Nguyễn NT. Một số yếu tố liên quan với tình trạng trầm cảm ở người bệnh suy dinh dưỡng cao tuổi. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024;538(2). doi:10.51298/vmj.v538i2.9460
7. Duong Thi Ngoc L. Prevalence of depression, cognition impairment, nutrition and related factors in patients with chronic kidney disease stage 3 - 5. Journal of Medicine and Pharmacy. Published online November 2022:55-61. doi:10.34071/jmp.2022.6.7
8. Gong S, Deng F. Renin-angiotensin system: the underlying mechanisms and promising therapeutical target for depression and anxiety. Front Pharmacol. 2022;13:1004361.