ĐÁNH GIÁ ĐỘ PHÓNG ĐẠI VÀ HIỆU CHỈNH KÍCH THƯỚC CHỎM XƯƠNG ĐÙI TRÊN HÌNH ẢNH X-QUANG

Nguyễn Văn Hiếu1,
1 Bệnh viện Đa Khoa Hùng Vương

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: X-quang khớp háng được sử dụng phổ biến trong đánh giá hình thái khớp háng và lập kế hoạch phẫu thuật. Tuy nhiên, hiện tượng phóng đại hình ảnh có thể làm sai lệch kích thước thực của chỏm xương đùi.


Mục tiêu: Đánh giá sai lệch kích thước chỏm xương đùi trên X-quang so với CT và xác định hệ số hiệu chỉnh.


Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang trên 121 bệnh nhân tại Bệnh viện Đa khoa Hùng Vương năm 2025. Đường kính chỏm xương đùi trên X-quang và CT được đo độc lập bởi ba kỹ thuật viên. Phân tích thống kê gồm ICC, Bland–Altman, sai số tuyệt đối trung bình và hồi quy tuyến tính đa biến.


Kết quả: Độ tin cậy giữa các quan sát viên rất cao (ICC = 0,992). Kích thước trung bình trên X-quang là 51,64 ± 3,89 mm, lớn hơn CT là 44,24 ± 3,22 mm. Sai lệch trung bình trước hiệu chỉnh là 7,4 mm. Hệ số phóng đại trung bình là 1,148. Sau hiệu chỉnh, sai số giảm còn 0,74 mm. BMI và độ tuổi liên quan có ý nghĩa thống kê với hệ số phóng đại (p < 0,05).


Kết luận: X-quang có xu hướng phóng đại kích thước chỏm xương đùi. Áp dụng hệ số hiệu chỉnh giúp nâng cao độ chính xác đo lường và hỗ trợ lập kế hoạch phẫu thuật.


Từ khóa: Chỏm xương đùi; X-quang; CT; độ phóng đại; khớp háng.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Smith T, Brown K. Measurement of the femoral head on radiographs: a review. J Orthop Res. 2021;39(5):1245-1256.
2. Olmedo-Garcia VM, Gonzalez-Lucena G, Rodriguez-Merchan EC. Assessment of magnification of digital radiographs in total hip arthroplasty. J Orthop Surg Res. 2018;13(1):229. doi:10.1186/s13018-018-0922-0.
3. Archibeck MJ, Cummins T, Carothers JT, et al. Inaccuracies in the use of magnification markers in digital hip radiographs. J Arthroplasty. 2016; 31(10):2295-2298. doi:10.1016/j.arth.2016.02.030.
4. Zhang X, Wang Y. Intraclass correlation coefficient in orthopedic measurements: a systematic review. Clin Orthop Relat Res. 2018;476(8):1673-1682.
5. Nguyen HT, Pham TT. Radiographic assessment of femoral head in Vietnamese population. Vietnam J Orthop. 2017;34(2):45-52.
6. Heep H, Jauch SY, Maas A, et al. A simple and convenient method to determine the magnification of digital X-rays for preoperative planning in total hip arthroplasty. Orthopedics. 2012;35(5):e712-e715. doi:10.3928/01477447-20120426-24.
7. Peng C, et al. 3D reconstruction of hip joint from biplanar radiographs using deep learning techniques. Med Phys. 2020;47(9):4012-4023. doi:10.1002/mp.14300.
8. Jodeiri A, et al. Deep learning-based prediction of anatomical parameters from radiographs: comparison with CT measurements. Eur Radiol. 2021;31(8):5678-5687. doi:10.1007/s00330-020-07654-9.