GÁNH NẶNG CHĂM SÓC CỦA NGƯỜI CHĂM SÓC CHÍNH CHO NGƯỜI BỆNH UNG THƯ ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả thực trạng gánh nặng chăm sóc và phân tích một số yếu tố liên quan đến gánh nặng chăm sóc của người chăm sóc chính cho người bệnh ung thư điều trị tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên năm 2026.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu hỗn hợp theo trình tự giải thích, gồm giai đoạn định lượng cắt ngang trên 225 người chăm sóc chính và giai đoạn định tính với 10 phỏng vấn sâu, 3 thảo luận nhóm tại Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Gánh nặng chăm sóc đo bằng thang Zarit Burden Interview 22 câu (ZBI-22, 0-88 điểm); sức khỏe người chăm sóc bằng EQ-VAS; mức phụ thuộc người bệnh bằng chỉ số Barthel.

Kết quả: Điểm ZBI trung bình 31,11±18,10; 27,5% người chăm sóc có gánh nặng từ trung bình-nặng đến nặng. ZBI-22 có Cronbach’s alpha 0,956, phản ánh độ tin cậy nhất quán nội tại; độ giá trị cấu trúc chưa được đánh giá trên quần thể này. Trong mô hình hồi quy tuyến tính đa biến 11 biến, hai yếu tố còn liên quan độc lập: người chăm sóc có bệnh mạn tính có điểm ZBI cao hơn 12,88 điểm (KTC95%: 5,98-19,78; p<0,001); mỗi điểm Barthel tăng liên quan ZBI giảm 0,28 điểm (KTC95%: -0,39 đến -0,18; p<0,001). Kết quả định tính cho thấy gánh nặng đa chiều, chịu ảnh hưởng bởi mức phụ thuộc, sức khỏe người chăm sóc, khả năng có người thay thế và hỗ trợ từ gia đình, nhân viên y tế.

Kết luận: Một bộ phận đáng kể người chăm sóc chính có gánh nặng từ trung bình-nặng đến nặng, liên quan đến bệnh mạn tính của người chăm sóc và mức phụ thuộc của người bệnh. Các hàm ý thực hành từ dữ liệu định tính cần được kiểm chứng thêm trước khi triển khai như can thiệp chính thức.