KHẢO SÁT MỨC ĐỘ KHÓ KHĂN CHI TRẢ VÀ NHU CẦU KẾT NỐI NGUỒN LỰC HỖ TRỢ CỦA NGƯỜI BỆNH TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN NĂM 2026

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả mức độ khó khăn chi trả chi phí khám, chữa bệnh theo một chỉ số sàng lọc do nhóm nghiên cứu xây dựng; mô tả nhu cầu kết nối nguồn lực hỗ trợ; và phân tích một số yếu tố liên quan ở người bệnh nội trú tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên năm 2026.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang có phân tích trên 315 người bệnh ≥18 tuổi, điều trị nội trú ít nhất 2 ngày, tuyển chọn liên tiếp theo từng khoa cho đến khi đạt số lượng phân bổ. Chỉ số sàng lọc khó khăn chi trả gồm 4 tiêu chí do nhóm nghiên cứu đề xuất (tự chi ≥30% tổng chi phí; xoay xở tài chính nguy cơ; chi phí ảnh hưởng điều trị; thiếu hụt chi tiêu thiết yếu), chưa qua thẩm định giá trị và độ tin cậy; tổng 0-1 điểm quy ước là nhẹ, 2 điểm là vừa, 3-4 điểm là nặng. Nhu cầu kết nối hỗ trợ được xác định trực tiếp bằng câu hỏi Có/Không. Phân tích dùng Chi-square/Fisher và hồi quy logistic đa biến.

Kết quả: Tuổi trung bình 55,4±17,2; 95,2% sử dụng BHYT. Theo chỉ số sàng lọc, 75,9% ở mức nhẹ, 13,7% mức vừa và 10,5% mức nặng; 27,0% người bệnh tự chi ≥30% tổng chi phí. Các khoản gây áp lực chính là viện phí/đồng chi trả (47,0%), ăn ở (46,0%), thuốc ngoài BHYT (43,8%), đi lại (37,1%) và mất thu nhập (36,8%). Có 48,6% cần kết nối hỗ trợ; 43,1% trong số này cần trong một tuần. Chỉ 47,0% biết dịch vụ CTXH và 20,6% đã được hỗ trợ. Mức khó khăn nặng theo chỉ số sàng lọc có liên quan với nằm viện ≥8 ngày (aOR=2,47), bệnh mạn/nặng chi phí cao (aOR=2,99), kinh tế khó khăn (aOR=4,89) và hộ nghèo/cận nghèo (aOR=2,70); mô hình này có 33 trường hợp/6 biến nên cần diễn giải thận trọng do nguy cơ dữ liệu thưa.

Kết luận: Chỉ số sàng lọc cho thấy một bộ phận người bệnh nội trú gặp khó khăn chi trả và có nhu cầu kết nối hỗ trợ đáng kể, nhưng đây là công cụ sàng lọc bước đầu, chưa phải thước đo chuẩn hóa về gánh nặng tài chính y tế, cần được thẩm định thêm trước khi áp dụng thường quy.