ĐỒNG THUẬN ĐA CHUYÊN KHOA TRONG QUẢN LÝ NGƯỜI BỆNH BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH ĐỒNG MẮC BỆNH TIM MẠCH

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) là bệnh lý hô hấp mạn tính phổ biến, thường đồng mắc với nhiều bệnh ngoài phổi, trong đó bệnh tim mạch ở người bệnh BPTNMT có thể chưa được nhận diện đầy đủ do triệu chứng của hai bệnh chồng lấp và ảnh hưởng lẫn nhau. Sự hiện diện đồng thời của hai bệnh làm gia tăng triệu chứng, giảm chất lượng cuộc sống, tăng nguy cơ nhập viện và tử vong. Tuy nhiên, bệnh tim mạch ở người bệnh BPTNMT thường bị bỏ sót do sự chồng lấp về biểu hiện lâm sàng. Chính vì vậy Hội Hô Hấp Việt Nam phối hợp với Hội Tim mạch Việt Nam xây dựng bản “Đồng thuận đa chuyên khoa trong quản lý người bệnh bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đồng mắc bệnh tim mạch” dựa trên các bằng chứng khoa học của các hướng dẫn, các nghiên cứu trong nước và quốc tế cập nhật nhất.

Bản đồng thuận này gồm 5 chương và 4 phụ lục và 65 tài liệu tham khảo, đã được ban hành vào tháng 3/2026, các quý độc giả có thể tham khảo toàn văn tài liệu này trên trang web: https://hoihohapvietnam.org và https://vnha.org.vn. Trong khuôn khổ của 1 bài báo chúng tôi xin được giới thiệu rất tóm tắt về bản đồng thuận này theo từng mục tương ứng với từng chương của tài liệu.

Nội dung: BPTNMT và bệnh tim mạch có mối liên hệ hai chiều thông qua nhiều cơ chế bệnh sinh chung như hút thuốc lá, lão hóa, viêm toàn thân, stress oxy hóa, rối loạn chức năng nội mô, thiếu oxy máu, rối loạn thần kinh tự chủ và căng phồng phổi. Đợt cấp BPTNMT là yếu tố thúc đẩy mạnh các biến cố tim mạch cấp tính như nhồi máu cơ tim, suy tim, rối loạn nhịp và tử vong tim mạch. Việc chẩn đoán cần dựa trên đánh giá nguy cơ, nhận diện triệu chứng gợi ý và phối hợp các phương tiện thăm dò phù hợp. Quản lý người bệnh cần có sự phối hợp giữa chuyên khoa Hô hấp và Tim mạch nhằm tối ưu hóa điều trị hai bệnh lý đồng mắc. Các biện pháp điều trị bao gồm tối ưu hóa thuốc giãn phế quản, liệu pháp bộ ba ICS/LABA/LAMA ở nhóm nguy cơ cao, duy trì các thuốc tim mạch có lợi như thuốc chẹn beta chọn lọc tim, thuốc ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone, SGLT2i và các biện pháp không dùng thuốc như cai thuốc lá, phục hồi chức năng và tiêm phòng.

Kết luận: BPTNMT đồng mắc bệnh tim mạch là một tình trạng phức tạp cần được tiếp cận toàn diện. Chiến lược quản lý đa chuyên khoa giúp phát hiện sớm bệnh đồng mắc, tối ưu hóa điều trị, giảm biến cố và cải thiện tiên lượng lâu dài cho người bệnh.