CÁC YẾU TỐ DỰ ĐOÁN CẤY MÁU DƯƠNG TÍNH Ở BỆNH NHÂN NGHI NHIỄM KHUẨN HUYẾT TẠI KHOA CẤP CỨU: XÂY DỰNG HAI MÔ HÌNH ĐIỂM ED-CBS VÀ ED-PRO
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Khảo sát các yếu tố liên quan đến cấy máu dương tính và xây dựng hai mô hình điểm ED-CBS và ED-Pro nhằm hỗ trợ phân tầng nguy cơ cấy máu dương tính ở bệnh nhân nghi nhiễm khuẩn huyết tại khoa Cấp cứu.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu mô tả phân tích trên 185 bệnh nhân trưởng thành được chỉ định cấy máu tại khoa Cấp cứu năm 2025. Các yếu tố liên quan độc lập được xác định bằng hồi quy logistic đa biến. Khả năng phân biệt được đánh giá bằng đường cong ROC. ED-CBS gồm NLR, tiểu cầu và CRP; ED-Pro gồm NLR, tiểu cầu và procalcitonin. Hai mô hình được kiểm định nội bộ bằng bootstrap và kiểm định chéo 5 phần.
Kết quả: Tỷ lệ cấy máu dương tính là 27,0%. Nhóm dương tính có NLR, PCT, CRP, điểm SOFA và creatinin cao hơn, đồng thời tiểu cầu thấp hơn so với nhóm âm tính (p<0,05). NLR và PCT là hai biến đơn lẻ có AUC cao nhất, đều bằng 0,736. Sau hiệu chỉnh đa biến, NLR ≥15 và nguồn nhiễm tiết niệu liên quan độc lập với cấy máu dương tính. ED-CBS và ED-Pro đạt AUC lần lượt là 0,772 và 0,789. AUC sau bootstrap và kiểm định chéo lần lượt là 0,765 và 0,758 đối với ED-CBS; 0,783 và 0,778 đối với ED-Pro. Tỷ lệ cấy máu dương tính tăng từ 8,3% ở nhóm ED-Pro 0–1 điểm lên 90,9% ở nhóm 5 điểm.
Kết luận: Trên bệnh nhân nghi nhiễm khuẩn huyết tại cấp cứu, NLR ≥15 và nguồn nhiễm tiết niệu là các yếu tố liên quan độc lập với cấy máu dương tính. ED-CBS và ED-Pro có khả năng phân biệt ở mức khá và tương đối ổn định sau kiểm định nội bộ, nhưng cần được kiểm định ngoài trước khi áp dụng rộng rãi.
Từ khóa
Vi khuẩn huyết, nhiễm khuẩn huyết, cấy máu, khoa Cấp cứu, tỷ số bạch cầu đa nhân trung tính/lympho, procalcitonin, mô hình tiên đoán
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Singer M, Deutschman CS, Seymour CW, et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016;315(8):801-810.
3. Lamy B, Dargère S, Arendrup MC, et al. How to optimize the use of blood cultures for the diagnosis of bloodstream infections? Clin Microbiol Infect. 2016;22(4):346-351.
4. Prescott HC, Antonelli M, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2026. Crit Care Med. 2026;54(4):725–812. doi:10.1097/CCM.0000000000007075.
5. De Jager CPC, van Wijk PTL, Mathoera RB, et al. Lymphocytopenia and neutrophil-lymphocyte count ratio predict bacteremia better than conventional infection markers in an emergency care unit. Crit Care. 2010;14:R192.
6. Hoeboer SH, van der Geest PJ, Nieboer D, et al. The diagnostic accuracy of procalcitonin for bacteraemia: a systematic review and meta-analysis. Clin Microbiol Infect. 2015;21(5):474-481.
7. Kim M, Seo MJ, Park JE, et al. Development and validation of a bacteremia prediction score for adult emergency department patients using hybrid machine learning and regression. Sci Rep. 2026;16. doi:10.1038/s41598-026-48275-y.
8. Ohno H, Takahashi J, Kato S, et al. Derivation and validation of a new prediction score for bacteremia in the emergency department. Sci Rep. 2026;16:12284. doi:10.1038/s41598-026-42246-z.