CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH XOẮN TẠNG TRONG CẤP CỨU NHI KHOA

Mai Tấn Liên Bang1,
1 Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh, Tp Hồ Chí Minh

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Xoắn tạng trong cấp cứu nhi khoa là nhóm bệnh lý cấp tính đe dọa đến khả năng sống còn của cơ quan nếu không được nhận diện kịp thời. Triệu chứng lâm sàng ở trẻ em thường không điển hình, khiến chẩn đoán hình ảnh (CĐHA) giữ vai trò then chốt.


Mục tiêu: Mô tả đặc điểm hình ảnh đặc trưng của các dạng xoắn tạng thường gặp và ít gặp qua chuỗi ca lâm sàng, hệ thống hóa các dấu hiệu định danh và đánh giá vai trò của các phương tiện hình ảnh trong định hướng xử trí.


Đối tượng và Phương pháp: Báo cáo loạt ca lâm sàng kết hợp tổng quan y văn các trường hợp: xoắn trung tràng, xoắn mạc nối lớn, xoắn tinh hoàn, xoắn mấu phụ tinh hoàn/mào tinh, và xoắn buồng trứng được chẩn đoán, điều trị tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM từ tháng 01/2025 đến tháng 02/2026.


Kết quả: Phân tích chi tiết 5 ca lâm sàng đại diện cho từng loại xoắn tạng. Siêu âm Doppler màu đóng vai trò chủ đạo giúp phát hiện các dấu hiệu hình thái trực tiếp và huyết động. Dấu hiệu "xoáy nước" (Whirlpool sign) là mẫu số chung có giá trị đặc hiệu cao nhất cho các tình trạng xoắn.


Bàn luận: Nghiên cứu phân tích về cơ chế hình thành dấu hiệu xoáy nước, các giới hạn của phổ Doppler màu như cạm bẫy tưới máu kép trong xoắn buồng trứng hoặc xoắn không hoàn toàn, đồng thời thiết lập chiến lược tiếp cận hình ảnh theo độ tuổi và nguyên tắc an toàn bức xạ ALARA.


Kết luận: Nhận diện sớm dấu hiệu xoáy nước và biến đổi hình thái trên siêu âm giúp thiết lập chẩn đoán chính xác, tối ưu hóa thời gian vàng để can thiệp phẫu thuật bảo tồn cơ quan.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Cole AC, Coley BD. Caffey's Pediatric Diagnostic Imaging. 14th ed. Philadelphia: Elsevier; 2023.
2. Mansbach JM, et al. Pediatric Acute Abdomen: Evidence-Based Emergency Imaging and Management. Pediatr Clin North Am. 2021;68(3):589-603.
3. Epelman M, et al. Pediatric gastrointestinal emergencies: Ultrasound first, last, and always. RadioGraphics. 2022;42(4):1120-1138.
4. Zhou LY, et al. Ultrasound Diagnosis of Midgut Volvulus: The "Whirlpool" Sign and Beyond. J Ultrasound Med. 2022;41(1):23-31.
5. Servaes S, et al. Imaging of pediatric ovarian torsion: A multimodality update. RadioGraphics. 2021;41(6):1812-1828.
6. Bandarkar AN, et al. Testicular torsion: Diagnosis and management algorithm utilizing color Doppler ultrasound. Pediatr Radiol. 2020;50(13):1910-1923.
7. European Association of Urology (EAU). EAU Guidelines on Paediatric Urology: Acute Scrotum. EAU Guidelines Office; 2024.
8. American College of Radiology (ACR). ACR Appropriateness Criteria® Lower Abdominal Pain - Suspected Ovarian Torsion in Pediatric Patients. 2022.