HẠ NATRI MÁU TRONG HỒI SỨC: HỘI CHỨNG TIẾT HORMON CHỐNG BÀI NIỆU KHÔNG THÍCH HỢP VÀ HỘI CHỨNG MẤT MUỐI NÃO QUA HAI CA LÂM SÀNG.

Hà Viết Ngọc1, , Phùng Quang Tùng1
1 Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Hạ natri máu là rối loạn điện giải thường gặp ở bệnh nhân hồi sức tích cực và có liên quan đến tăng tỷ lệ biến chứng thần kinh cũng như tử vong. Trong nhóm bệnh nhân có tổn thương hệ thần kinh trung ương, hội chứng tiết hormon chống bài niệu không thích hợp (SIADH) và hội chứng mất muối não (CSW) là hai nguyên nhân quan trọng nhưng thường khó phân biệt do có nhiều đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng tương đồng.


Ca lâm sàng: Chúng tôi báo cáo hai trường hợp hạ natri máu nhược trương điều trị tại khoa Hồi sức tích cực. Trường hợp thứ nhất là bệnh nhân nữ 94 tuổi có nhồi máu tiểu não cấp, hạ natri máu kèm natri niệu cao, áp lực thẩm thấu niệu tăng và đa niệu kéo dài. Tình trạng hạ natri máu cải thiện sau bù dịch, bổ sung natri ưu trương và điều trị bằng Tetracosactide, sau đó duy trì Fludrocortisone, gợi ý hội chứng mất muối não. Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nam 84 tuổi có hạ natri máu nặng, áp lực thẩm thấu máu giảm, natri niệu cao, FEUA tăng và không có bằng chứng suy tim, suy giáp hay suy thượng thận. Tình trạng cải thiện sau hạn chế dịch kết hợp Tolvaptan, phù hợp với chẩn đoán SIADH.


Kết luận: SIADH và CSW là hai nguyên nhân quan trọng gây hạ natri máu ở bệnh nhân có tổn thương thần kinh trung ương với chiến lược điều trị hoàn toàn khác nhau. Đánh giá tình trạng thể tích tuần hoàn, natri niệu, lượng nước tiểu, FEUA và đáp ứng điều trị có vai trò quan trọng trong chẩn đoán phân biệt và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Lerner DP, Shepherd SA, Batra A. Hyponatremia in the Neurologically Ill Patient: A Review. Neurohospitalist. 2020;10(3):208-216.
2. Zhong J, Yang Y, Huang C, et al. Inappropriate Antidiuretic Hormone Secretion and Cerebral Salt-Wasting Syndromes in Neurological Patients. Front Neurosci. 2019;13:1170.
3. Liangos O, Madias NE. Severe Symptomatic Hyponatremia Due to Cerebral Salt Wasting Syndrome. Clin Nephrol Case Stud. 2021;9:18-23.
4. Sahay M, Sahay R. Hyponatremia: A practical approach. Indian J Endocrinol Metab. 2014 Nov;18(6):760-71. doi: 10.4103/2230-8210.141320.
5. Junhai Z, Jing Y, Li L. Cerebral Salt-wasting Syndrome in a Critically Ill Patient: An Easily Neglected Syndrome in Intensive Care Unit (ICU). J Natl Med Assoc. 2020 Jun;112(3):258-261. doi: 10.1016/j.jnma.2020.03.013. Epub 2020 Apr 21.
6. Kim DK, Joo KW. Hyponatremia in Patients with Neurologic Disorders. Electrolyte Blood Press. 2009;7(2):51-57.
7. Maesaka JK, Imbriano LJ, Miyawaki N. Determining Fractional Urate Excretion Rates in Hyponatremic Conditions and Improved Methods to Distinguish Cerebral/Renal Salt Wasting from SIADH. Front Med (Lausanne). 2018;5:319.
8. Arecco A, Demontis D, Della Sala L, Musso N, Gay S, Boschetti M, Ferone D, Gatto F. Case report: Twice-daily tolvaptan dosing regimen in a challenging case of hyponatremia due to SIAD. Front Endocrinol (Lausanne). 2024 Jan 15;14:1309657. doi: 10.3389/fendo.2023.1309657.