TIÊU CHUẨN GOLD COAST TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH XƠ CỨNG CỘT BÊN TEO CƠ
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá vai trò của tiêu chuẩn Gold Coast trong chẩn đoán bệnh xơ cứng cột bên teo cơ (ALS).
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 52 bệnh nhân ALS được chẩn đoán theo tiêu chuẩn Gold Coast tại Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, từ tháng 01/2024 đến tháng 09/2025. Tất cả bệnh nhân được thăm khám lâm sàng, ghi điện cơ và phân loại đồng thời theo tiêu chuẩn Gold Coast và Awaji. Trong nghiên cứu này, nhóm đạt tiêu chuẩn Awaji gồm các trường hợp được phân loại ở mức “chắc chắn” hoặc “có khả năng”; nhóm chưa đạt tiêu chuẩn Awaji gồm các trường hợp ở mức “có thể” hoặc “không đạt”.
Kết quả: Trong 52 bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn Gold Coast, có 38 bệnh nhân (73,1%) đồng thời đạt tiêu chuẩn Awaji và 14 bệnh nhân (26,9%) chưa đạt tiêu chuẩn Awaji. Kiểm định McNemar cho thấy sự khác biệt giữa hai cách phân loại có ý nghĩa thống kê (χ² hiệu chỉnh = 12,07; p < 0,001). Thời gian từ khởi phát triệu chứng đến chẩn đoán ở nhóm chưa đạt tiêu chuẩn Awaji là 5,69 ± 6,25 tháng, ngắn hơn nhóm đạt tiêu chuẩn Awaji là 15,05 ± 20,50 tháng (p < 0,05). Theo vị trí khởi phát, tỷ lệ bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn Gold Coast nhưng chưa đạt tiêu chuẩn Awaji dao động từ 23,1% đến 29,0%.
Kết luận: Trong nhóm bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn Gold Coast, 26,9% chưa đạt tiêu chuẩn Awaji tại thời điểm đánh giá. Kết quả gợi ý tiêu chuẩn Gold Coast có thể hỗ trợ nhận diện thêm các trường hợp ALS chưa được phân loại ở mức “chắc chắn” hoặc “có khả năng” theo Awaji. Cần có nghiên cứu theo dõi dọc để đánh giá trực tiếp khả năng hỗ trợ chẩn đoán sớm của tiêu chuẩn Gold Coast.
Từ khóa
Xơ cứng cột bên teo cơ, Tiêu chuẩn Gold Coast, tiêu chuẩn Awaji
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Larson TC, Kaye W, Mehta P, Horton DK. Amyotrophic Lateral Sclerosis Mortality in the United States, 2011-2014. Neuroepidemiology 2018; 51(1-2): 96–103. doi:10.1159/000488891
Shefner JM, Al-Chalabi A, Baker MR, et al. A proposal for new diagnostic criteria for ALS. Clin Neurophysiol 2020; 131(8): 1975–8. doi:10.1016/j.clinph.2020.04.005
Ferullo L, Risi B, Caria F, et al. Gold Coast Criteria in ALS Diagnosis: A Real-World Experience. Brain Sci 2024; 14(11). doi:10.3390/brainsci14111055
Pugdahl K, Camdessanche JP, Cengiz B, et al. Gold Coast diagnostic criteria increase sensitivity in amyotrophic lateral sclerosis. Clin Neurophysiol 2021; 132(12): 3183–9. doi:10.1016/j.clinph.2021.08.014
Van Nguyen T, Tran TA, Vu HT. Awaji criteria for the diagnosis of amyotrophic lateral sclerosis in Hanoi, Vietnam. Neurol Sci 2022; 43(1): 393–8. doi:10.1007/s10072-021-05333-9
de Carvalho M, Swash M. Fasciculation potentials: a study of amyotrophic lateral sclerosis and other neurogenic disorders. Muscle Nerve 1998; 21(3): 336–44. doi:10.1002/(sici)1097-4598(199803)21:3<336::aid-mus7>3.0.co;2-b