NGHIÊN CỨU SÀNG LỌC TIỀN SẢN GIẬT VÀ THAI CHẬM PHÁT TRIỂN TRONG TỬ CUNG TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN HẢI PHÒNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá giá trị dự báo của PAPP-A và PLGF huyết thanh mẹ ở quý I thai kỳ đối với tiền sản giật (TSG) và thai chậm phát triển trong tử cung (CPT).
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả, hồi cứu trên 1.297 thai phụ mang đơn thai được sàng lọc PAPP-A, PLGF quý I và theo dõi đủ kết cục thai kỳ tại Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng (2024-2025). Xây dựng đường cong ROC, tính AUC (bootstrap 95%CI, 2.000 lần lặp) cho 4 mô hình: PAPP-A MoM, PLGF MoM, kết hợp PAPP-A+PLGF, và mô hình FMF đầy đủ (tích hợp yếu tố nguy cơ mẹ, MAP, UtA-PI, PAPP-A, PLGF). Hồi quy logistic đơn/đa biến (hiệu chỉnh tuổi mẹ) đánh giá vai trò dự báo độc lập của từng dấu ấn.
Kết quả: Tỷ lệ TSG 1,54% (20/1.297, 4 ca khởi phát <34 tuần); CPT 9,33% (121/1.297). PLGF MoM giảm có ý nghĩa ở cả TSG và CPT (p<0,001); PAPP-A MoM chỉ giảm có ý nghĩa ở CPT (p<0,0001). Mô hình FMF có AUC cao nhất: 0,835 (95%CI 0,694-0,952) với TSG và 0,753 (95%CI 0,699-0,804) với CPT. PLGF MoM là yếu tố dự báo độc lập với cả hai kết cục (OR đa biến=0,140 và 0,269); PAPP-A MoM chỉ có ý nghĩa độc lập với CPT (OR=0,413). Trong 32 thai phụ nguy cơ cao đã dùng aspirin dự phòng, 62,5% (20/32) không tiến triển thành TSG - phù hợp “nghịch lý điều trị” khiến hiệu suất sàng lọc đo được thấp hơn giá trị dự báo thực sự.
Kết luận: Mô hình FMF đầy đủ có giá trị dự báo cao nhất với cả TSG và CPT; PLGF là dấu ấn sinh học chi phối, PAPP-A đóng góp thêm hạn chế. Kết quả TSG cần được xem là thăm dò do số biến cố còn hạn chế, và hiệu suất sàng lọc quan sát được có thể bị đánh giá thấp hơn thực tế do một phần thai phụ nguy cơ cao đã can thiệp dự phòng aspirin trước khi kết cục được ghi nhận.
Từ khóa
PAPP-A, PLGF, tiền sản giật, thai chậm phát triển trong tử cung, mô hình nguy cơ FMF, đường cong ROC
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Magee LA, Brown MA, Hall DR, et al. The 2021 International Society for the Study of Hypertension in Pregnancy classification, diagnosis & management recommendations for international practice. Pregnancy Hypertens. 2022;27:148-169. doi:10.1016/j.preghy.2021.09.008
3. Nguyễn Thị Thu Phương, Nguyễn Tăng Diệu Tú, Nguyễn Thị Thùy Linh, Nguyễn Quang Hiếu. Nhận xét kết quả xử trí sản khoa tiền sản giật tại Bệnh viện Bạch Mai. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2024;182(9):118-126. doi:10.52852/tcncyh.v182i9.2667
4. Guerby P, Audibert F, Johnson JA, et al. Prospective Validation of First-Trimester Screening for Preterm Preeclampsia in Nulliparous Women (PREDICTION Study). Hypertension. 2024;81(7):1574-1582. doi:10.1161/HYPERTENSIONAHA.123.22584
5. Vũ Dũng, Phạm Thị Thu Trang, Vũ Văn Tâm. Giá trị tiên lượng tiền sản giật, sản giật của PlGF và PAPP-A ở nhóm có yếu tố nguy cơ tại Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022;509(2). doi:10.51298/vmj.v509i2.1816
6. Trần Mạnh Linh. Nghiên cứu kết quả sàng lọc bệnh lý tiền sản giật - sản giật bằng xét nghiệm PAPP-A, siêu âm Doppler động mạch tử cung và hiệu quả điều trị dự phòng. Luận án Tiến sĩ Y học, Trường Đại học Y Dược - Đại học Huế, Đại học Huế; 2020.
7. Martins JG, Miller E, Aboukhater D, Bittner M, Rolnik DL, Kawakita T. Performance of a first-trimester combined screening for preterm preeclampsia in the United States population using the fetal medicine foundation competing risks model. Am J Obstet Gynecol MFM. 2025;7(12):101803. doi:10.1016/j.ajogmf.2025.101803
8. Rezende KBC, Bornia RG, Rolnik DL, Amim J Jr, Ladeira LP, Teixeira VMG, da Cunha AJL. Performance of the first-trimester Fetal Medicine Foundation competing risks model for preeclampsia prediction: an external validation study in Brazil. AJOG Glob Rep. 2024;4(2):100346. doi:10.1016/j.xagr.2024.100346
9. Li T, Xu M, Wang Y, Wang Y, Tang H, Duan H, Zhao G, Zheng M, Hu Y. Prediction model of preeclampsia using machine learning based methods: a population based cohort study in China. Front Endocrinol (Lausanne). 2024;15:1345573. doi:10.3389/fendo.2024.1345573
10. Huang H, Wang S. Prediction of Fetal Growth Restriction Using Serum PlGF Combined with PAPP-A in Early Pregnancy. Int J Womens Health. 2025;17:2845-2851. doi:10.2147/IJWH.S524412