ĐÁNH GIÁ TÌNH TRẠNG GIẢM TIỂU CẦU GIẢ TẠO TRONG XÉT NGHIỆM TỔNG PHÂN TÍCH TẾ BÀO MÁU VÀ HIỆU QUẢ CỦA CÁC KỸ THUẬT KHẮC PHỤC TẠI TRUNG TÂM XÉT NGHIỆM MEDLATEC

Tóm tắt

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ giảm tiểu cầu giả tạo (PTCP) và mô tả hiệu quả của các kỹ thuật khắc phục tại trung tâm xét nghiệm MEDLATEC.

Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang dựa trên dữ liệu xét nghiệm của 80.872 mẫu thực hiện xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi (TPT TBMNV) trên máy Sysmex XN-3100 tại Trung tâm xét nghiệm MEDLATEC từ tháng 8 đến tháng 12 năm 2025.

Kết quả: Trong tổng số 80.872 mẫu thực hiện xét nghiệm TPT TBMNV trên hệ thống sysmex XN 3100, có 11.133 mẫu nghi ngờ PTCP (13,77%) và 585 mẫu xác định PTCP (0,72%). Trong số 585 mẫu PTCP, 71,62% có cảnh báo tiểu cầu trên máy phân tích, trong khi 28,38% không có cảnh báo nhưng vẫn xác định có PTCP. Có 69,71% mẫu PTCP có số lượng tiểu cầu <150 G/L kèm cảnh báo trên máy và 6,32% mẫu có số lượng tiểu cầu ≥150 G/L kết hợp cảnh báo trên máy có xuất hiện PTCP. Tỷ lệ PTCP tăng dần theo thời gian tiền phân tích, từ trước 2 giờ (4,43%) lên sau 6 giờ (10,63%), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Thực hiện vortex 585 trường hợp PTCP đã khắc phục thành công 86,67%. Thực hiện ủ ấm trên 78 trường hợp còn lại sau khi vortex, có 2 trường hợp xử lý thành công (2,56%). Tiếp tục thực hiện lấy lại mẫu máu mới với đồng thời 2 ống chống đông EDTA và Natri citrat 3,2% trên tổng số 71 trường hợp còn lại sau khi xử lý không thành công bằng 2 phương pháp trên, kết quả thu được 40 trường hợp (chiếm 56,34%) mẫu không còn tình trạng kết cụm tiểu cầu trên ống chống đông EDTA và có 1 trường hợp (chiếm 1,41%) mẫu vẫn còn tình trạng kết cụm tiểu cầu trên ống chống đông EDTA nhưng không còn kết cụm trên ống Natri citrat. Còn lại 30 trường hợp, chiếm 5,13% không khắc phục thành công sau các biện pháp xử lý trên và được trả kết quả dưới dạng ghi chú.

Kết luận: Giảm tiểu cầu giả tạo là hiện tượng gặp với tỷ lệ có ý nghĩa trong xét nghiệm TPT TBMNV và chịu ảnh hưởng rõ rệt của thời gian tiền phân tích. Việc nhận diện sớm và áp dụng các kỹ thuật xử lý phù hợp giúp nâng cao độ chính xác kết quả xét nghiệm, rút ngắn thời gian trả kết quả và đảm bảo an toàn người bệnh.