ĐẶC ĐIỂM TỶ SỐ BẠCH CẦU TRUNG TÍNH TRÊN BẠCH CẦU LYMPHO (NLR) VÀ MỘT SỐ XÉT NGHIỆM HUYẾT HỌC, SINH HÓA, VI SINH Ở NGƯỜI BỆNH SEPSIS TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG QUÂN ĐỘI 108
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm tỷ số bạch cầu trung tính trên bạch cầu lympho (NLR) và một số xét nghiệm huyết học, sinh hóa, vi sinh ở người bệnh sepsis tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu thuần tập hồi cứu trên 92 người bệnh sepsis theo tiêu chuẩn Sepsis-3, điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 năm 2024. Công thức máu, procalcitonin (PCT), xét nghiệm sinh hóa và cấy máu được lấy trong vòng 6 giờ kể từ thời điểm chẩn đoán. NLR được so sánh theo mức độ nặng và kết cục 28 ngày bằng kiểm định Mann–Whitney U; khả năng phân biệt tử vong 28 ngày được đánh giá bằng diện tích dưới đường cong ROC (AUC).
Kết quả: Tuổi trung vị 70 (IQR 55,8–78); nam giới chiếm 67,4%. Sốc nhiễm khuẩn chiếm 60,9%; tử vong 28 ngày 40,2%. Cấy máu dương tính 34,8%, trong đó vi khuẩn Gram âm chiếm 75,0%, E. coli 40,6% và K. pneumoniae 15,6%. Trung vị bạch cầu trung tính 13,5 G/L, bạch cầu lympho 0,9 G/L; 46,7% người bệnh giảm bạch cầu lympho. NLR có trung vị 13,5 (IQR 8,7–19,8); 68,5% (KTC 95%: 58,4–77,1%) có NLR > 10. Trung vị PCT 46,3 ng/mL, điểm SOFA 9. NLR cao hơn ở nhóm sốc nhiễm khuẩn so với nhóm chưa có sốc (15,9 so với 10,8; p = 0,008) và ở nhóm tử vong 28 ngày so với nhóm sống (17,6 so với 11,7; p = 0,003); AUC của NLR với tử vong 28 ngày là 0,71 (KTC 95%: 0,60–0,81).
Kết luận: Người bệnh sepsis trong nghiên cứu có mức độ nặng cao; vi khuẩn Gram âm chiếm ưu thế trong các ca cấy máu dương tính. Tại thời điểm chẩn đoán, NLR tăng rõ (trung vị 13,5; 95,7% người bệnh có NLR ≥ 5) do tăng bạch cầu trung tính kèm giảm bạch cầu lympho. NLR cao hơn ở nhóm sốc nhiễm khuẩn và nhóm tử vong 28 ngày, song khả năng phân biệt tử vong chỉ ở mức trung bình, nên cần được diễn giải cùng các thang điểm lâm sàng.
Từ khóa
Sepsis, sốc nhiễm khuẩn, NLR, tỷ số bạch cầu trung tính trên bạch cầu lympho, procalcitonin
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Hotchkiss RS, Monneret G, Payen D. Immunosuppression in sepsis: a novel understanding of the disorder and a new therapeutic approach. Lancet Infect Dis. 2013;13(3):260-8.
3. Zahorec R. Ratio of neutrophil to lymphocyte counts – rapid and simple parameter of systemic inflammation and stress in critically ill. Bratisl Lek Listy. 2001;102(1):5-14.
4. Forget P, Khalifa C, Defour JP, et al. What is the normal value of the neutrophil-to-lymphocyte ratio? BMC Res Notes. 2017;10(1):12.
5. Agnello L, Giglio RV, Bivona G, et al. The value of a complete blood count (CBC) for sepsis diagnosis and prognosis. Diagnostics (Basel). 2021;11(10):1881.
6. Drăgoescu AN, Pădureanu V, Stănculescu AD, et al. Neutrophil to lymphocyte ratio (NLR) – a useful tool for the prognosis of sepsis in the ICU. Biomedicines. 2022;10(1):75.
7. Karamouzos V, Paraskevas T, Mulita F, et al. Neutrophil to lymphocyte ratio and platelet to lymphocyte percentage ratio as predictors of in-hospital mortality in sepsis. An observational cohort study. Mater Sociomed. 2022;34(1):33-6.
8. Đỗ Văn Đông, Nguyễn Sỹ Thấu, Vũ Viết Sáng. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và tính kháng kháng sinh ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết do Staphylococcus aureus điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 từ năm 2016 đến năm 2018. Tạp chí Y Dược lâm sàng 108. 2019;14(4).
9. Nguyễn Việt Phương, Nguyễn Phương Nam, Vũ Ngọc Hậu, Nguyễn Thị Thảo Nguyên, Lê Vũ Lam Điền, Nguyễn Văn Nam, Nguyễn Quang Chiến. So sánh một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng trên bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết Gram âm và Gram dương tại Bệnh viện Quân y 103, năm 2024. Tạp chí Y học Quân sự. 2025;377:22-6.
10. Zhong X, Ma A, Zhang Z, Liu Y, Liang G. Neutrophil-to-lymphocyte ratio as a predictive marker for severe pediatric sepsis. Transl Pediatr. 2021;10(3):657.