KHẢO SÁT CÁC KIỂU TÁI SẮP XẾP GEN IGH TRÊN MẪU HUYẾT TƯƠNG CHỨA DNA TỰ DO (cfDNA) CỦA NGƯỜI BỆNH U LYMPHO TẾ BÀO B LỚN LAN TỎA
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Xác định các kiểu tái sắp xếp (TSX) gen IGH đơn dòng đặc trưng trên mẫu huyết tương chứa DNA tự do (cell-free DNA – cfDNA) ở người bệnh u lympho tế bào B lớn lan tỏa (DLBCL).
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 31 người bệnh DLBCL được chẩn đoán xác định tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP.HCM từ tháng 10/2024 đến tháng 9/2025. Huyết tương được tách từ mẫu máu ngoại vi lấy tại thời điểm chẩn đoán, trước điều trị, để ly trích cfDNA. TSX gen IGH được khảo sát bằng Multiplex F-PCR với mồi đặc hiệu vùng VH (FR1/FR2/FR3)-JH và điện di trên gel agarose 2%. Các trường hợp có TSX được điện di mao quản để xác định đơn dòng hoặc đa dòng; các trường hợp đơn dòng được giải trình tự Sanger để xác định trình tự VH–DH–JH đặc trưng.
Kết quả: Có 22/31 trường hợp (71%) có TSX gen IGH trên cfDNA khi khảo sát đồng thời ba vùng VH (FR1/FR2/FR3); 11/31 trường hợp (35,5%) đơn dòng trên điện di mao quản và 10/31 trường hợp (32,2%) xác định được kiểu TSX VH–DH–JH đặc trưng bằng giải trình tự Sanger. Họ VH3 (50%) và VH4 (30%) chiếm ưu thế; DH6 (50%), JH1 (30%), JH5 (30%) và JH6 (30%) có tỷ lệ cao nhất.
Kết luận: Có thể phát hiện TSX gen IGH đơn dòng trên huyết tương chứa cfDNA của người bệnh DLBCL bằng Multiplex F-PCR kết hợp điện di mao quản và giải trình tự Sanger, bước đầu chứng minh tính khả thi và tiềm năng của cfDNA như dấu ấn phân tử hỗ trợ chẩn đoán phân biệt và theo dõi bệnh tồn lưu tối thiểu (MRD) sau điều trị ở người bệnh DLBCL.
Từ khóa
U lympho tế bào B lớn lan tỏa, tái sắp xếp gen IGH, giải trình tự Sanger
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Poletto S, Novo M, Paruzzo L, Frascione PMM, Vitolo U. Treatment strategies for patients with diffuse large B-cell lymphoma. Cancer Treat Rev. 2022;110:102443.
3. He J, Wu J, Jiao Y, Wagner-Johnston N. “IGH gene rearrangements as plasma biomarkers in Non- Hodgkin’s lymphoma patients”. Oncotarget. 2011 Mar;2(3):178-85. doi: 10.18632/oncotarget.235. PMID: 21399237; PMCID: PMC3260819.
4. Corcoran RB, Chabner BA. Application of Cell-free DNA Analysis to Cancer Treatment. N Engl J Med. 2018 Nov 1;379(18):1754-1765. doi: 10.1056/NEJMra1706174. PMID: 30380390.
5. Bo J, Sun L, Wang W, Ma C, Li H, Zhao Y. Novel diagnostic biomarker for patients with Non-Hodgkin’s Lymphoma by IGH gene rearrangement. J Cancer Res Ther. 2016;12(2):903-908. doi:10.4103/0973-1482.157345.
6. Nguyễn Vũ Hải Sơn, Lai Kim Phương, Cao Sỹ Luân, Phan Thị Xinh, “Khảo sát tái sắp xếp gen IGH trên NB đa u tuỷ xương tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học bằng kỹ thuật PCR,” Y học Việt Nam 505 (2), pp. 235-239, 2021.
7. Van Dongen JJM, Langerak AW, Brüggemann Monika, et al, “DesIGn standardization of PCR primers and protocols for detection of clonal immunoglobulin and T-cell receptor gene recombinations in suspect lymphoproliferations: report of the BIOMED-2 Concerted Acion BMH4-CT98-3936,” Leukemia, 17 (12), pp. 2257-2317, 2003.
8. Groenen, P.J.T.A., van Raaij, A., van Altena, M.C. et al. A practical approach to diagnostic Ig/TCR clonality evaluation in clinical pathology. J Hematopathol 5, 17–25 (2012).
9. Zhong L, Huang WF. Better detection of IG heavy chain and TCRγ gene rearrangement in plasma cell-free DNA from patients with non-Hodgkin Lymphoma. Neoplasma. 2010;57(6):507-11. doi: 10.4149/neo_2010_06_507. PMID: 20845988
10. Sebastián, E., Alcoceba, M., Balanzategui, A., et al (2012). Molecular characterization of immunoglobulin gene rearrangements in diffuse large B-cell lymphoma: antigen-driven origin and IGHV4-34 as a particular subgroup of the non-GCB subtype. The American journal of pathology, 181(5), 1879–1888.