NỒNG ĐỘ PROTEIN VÀ ALBUMIN DỊCH MÀNG BỤNG TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ TIÊN LƯỢNG NHIỄM KHUẨN DỊCH MÀNG BỤNG Ở BỆNH NHÂN XƠ GAN

Nguyễn Thị Thảo1,2, , Trần Ngọc Ánh1, Dương Thị Mai Chi1
1 Trường Đại học Y Hà Nội
2 Bệnh viện Hữu Nghị

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: (1) Khảo sát nồng độ protein và albumin dịch màng bụng ở bệnh nhân xơ gan có nhiễm khuẩn dịch màng bụng; (2) Đánh giá vai trò của các chỉ số này trong tiên lượng mức độ nặng và kết quả điều trị.


Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có so sánh, kết hợp theo dõi tiến cứu trên 200 bệnh nhân xơ gan có cổ trướng (100 bệnh nhân nhiễm khuẩn dịch màng bụng, 100 bệnh nhân không nhiễm khuẩn dịch màng bụng) tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Bệnh viện Bạch Mai (8/2025-6/2026). Protein, albumin, bạch cầu đa nhân trung tính dịch màng bụng được định lượng tại thời điểm chọc dò chẩn đoán; kết cục tử vong/nặng xin về được theo dõi trong 30 ngày ở nhóm nhiễm khuẩn dịch màng bụng.


Kết quả: Tuổi trung bình 57,5 ± 10,9; nam giới chiếm 93%. Nồng độ protein dịch màng bụng cao hơn có ý nghĩa thống kê ở nhóm nhiễm khuẩn dịch màng bụng so với nhóm không nhiễm khuẩn dịch màng bụng (13,39 ± 7,78 so với 11,58 ± 7,48 g/L; p=0,031); albumin dịch màng bụng có xu hướng tương tự nhưng chưa đạt ý nghĩa thống kê (7,41 ± 4,59 so với 6,52 ± 4,04 g/L; p=0,095). Bạch cầu đa nhân trung tính dịch màng bụng, bạch cầu máu, AST, natri máu, điểm Child-Pugh và MELD-Na đều khác biệt rõ rệt giữa 2 nhóm (p<0,05). Diện tích dưới đường cong ROC (AUROC) của albumin dịch màng bụng trong tiên lượng tử vong 30 ngày ở nhóm nhiễm khuẩn dịch màng bụng (n=100, 18 biến cố) là 0,567 (95% CI: 0,443-0,688; p=0,281 so với AUROC=0,5, DeLong test); điểm cắt Youden tối ưu 8,6 g/L (độ nhạy 94,4%, độ đặc hiệu 32,9%).


Kết luận: Protein dịch màng bụng cao hơn có ý nghĩa thống kê ở bệnh nhân xơ gan có nhiễm khuẩn dịch màng bụng so với không có nhiễm khuẩn dịch màng bụng, trong khi albumin dịch màng bụng chỉ có xu hướng tương tự nhưng chưa đạt ý nghĩa thống kê; tuy nhiên cả hai chỉ số đều chưa cho thấy giá trị tiên lượng tử vong 30 ngày ở nhóm nhiễm khuẩn dịch màng bụng trong nghiên cứu này. Do được đo tại thời điểm chẩn đoán nhiễm khuẩn, khác biệt về protein cần được diễn giải như một đặc điểm đồng thời với tình trạng viêm cấp tại chỗ hơn là bằng chứng ủng hộ giả thuyết kinh điển về protein thấp là yếu tố nguy cơ nền của nhiễm khuẩn dịch màng bụng.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Angeli P, Bernardi M, Villanueva C, et al. EASL Clinical Practice Guidelines for the management of patients with decompensated cirrhosis. J Hepatol. 2018;69(2):406-460.
2. Biggins SW, Angeli P, Garcia-Tsao G, et al. Diagnosis, Evaluation, and Management of Ascites, Spontaneous Bacterial Peritonitis and Hepatorenal Syndrome: 2021 Practice Guidance by AASLD. Hepatology. 2021;74(2):1014-1048.
3. Devarbhavi H, Asrani SK, Arab JP, Nartey YA, Pose E, Kamath PS. Global burden of liver disease: 2023 update. J Hepatol. 2023;79(2):516-537.
4. Flower B, Hong DD, Vu Thi Kim H, Pham Minh K, Geskus RB, Day J, Cooke GS. Seroprevalence of Hepatitis B, C and D in Vietnam: a systematic review and meta-analysis. Lancet Reg Health West Pac. 2022;24:100468.
5. Furey C, Zhou S, Park JH, et al. Impact of Bacteria Types on the Clinical Outcomes of Spontaneous Bacterial Peritonitis. Dig Dis Sci. 2023;68(5):2140-2148.
6. Habib S, Ball M, Thomas C, et al. Increased Mortality with Intermediate Ascitic Polymorphonuclear Cell Counts Amongst Patients with Cirrhosis: Time to Redefine the Care Approach. Pathophysiology. 2025;32(4):62.
7. Kamath PS, Kim WR; Advanced Liver Disease Study Group. The model for end-stage liver disease (MELD). Hepatology. 2007;45(3):797-805.
8. Kumar D, Kumar V, Khan RTY, et al. Predictors of Mortality in Patients with Spontaneous Bacterial Peritonitis. Euroasian J Hepatogastroenterol. 2024;14(2):125-128.
9. Pugh RNH, Murray-Lyon IM, Dawson JL, Pietroni MC, Williams R. Transection of the oesophagus for bleeding oesophageal varices. Br J Surg. 1973;60(8):646-649.
10. Tay PWL, Xiao J, Tan DJH, et al. An epidemiological meta-analysis on the worldwide prevalence, resistance, and outcomes of spontaneous bacterial peritonitis in cirrhosis. Front Med (Lausanne). 2021;8:693652.