ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG CỦA LIỆT DÂY THẦN KINH VI CẤP TÍNH (<6 THÁNG) VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ LÁC TRONG BẰNG TIÊM BOTULINUM TOXIN A
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá đặc điểm lâm sàng của liệt dây thần kinh VI cấp tính (< 6 tháng) và kết quả điều trị lác trong bằng tiêm Botulinum Toxin A (BTA) vào cơ trực trong.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng không đối chứng trên 14 bệnh nhân (14 mắt) bị liệt dây VI mắc phải cấp tính, điều trị bằng tiêm BTA (BOTOX®, liều 3,0–6,0 UI) vào cơ trực trong cùng bên tại Bệnh viện Mắt Trung ương. Đánh giá các chỉ số độ lác (D1), vận nhãn ngoài, song thị và tư thế đầu bù trừ tại các mốc T0, T1 (1 tuần), T2 (1 tháng) và T3 (3 tháng).
Kết quả: Tuổi trung bình 52,5 ± 18,2 tuổi; thời gian mắc bệnh trung bình 1,23 ± 0,65 tháng. Nguyên nhân do bệnh lý vi mạch chiếm 57,1%, chấn thương chiếm 28,6%. 100% bệnh nhân có song thị ngang; 42,9% có tư thế ngoảnh mặt bù trừ. Trung vị độ lác ban đầu D1 là 25,0 PD (IQR: 18,0–35,0 PD). Sau 3 tháng tiêm BTA, trung vị độ lác D1 giảm về 0,0 PD (p < 0,001); 71,4% (10/14 mắt) đạt cân bằng trục tốt (D1 ≤ 10 PD). 92,9% bệnh nhân có cải thiện vận nhãn ngoài (71,4% cải thiện tốt ≥ 2 bậc). 71,4% hết song thị hoàn toàn ở tư thế nhìn thẳng. Tỷ lệ thành công chung mốc 3 tháng đạt 71,4%; 3 ca thất bại sau đó được phẫu thuật bổ sung nâng tỷ lệ thành công quy trình 2 bước lên 92,9%. Tác dụng phụ nhẹ thoáng qua chiếm 14,3% (1 ca sụp mi nhẹ, 1 ca khó nhắm mắt), tự khỏi sau 2 tuần.
Kết luận: Tiêm Botulinum Toxin A là giải pháp can thiệp ít xâm lấn, an toàn và hiệu quả cao trong điều trị lác trong do liệt dây VI cấp tính, giúp giải quyết song thị nhanh chóng và khôi phục vận nhãn.
Từ khóa
Liệt dây thần kinh VI, Botulinum Toxin A, lác trong mắc phải, song thị
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Cleveland Clinic (2023). Sixth Nerve Palsy: Causes, Symptoms & Treatment. Cleveland Clinic Health Library.
3. Khalili M.R., Razeghinejad M.R., et al (2024). Botulinum Toxin Injection for the Treatment of Third, Fourth, and Sixth Nerve Palsy: A Meta-Analysis. Journal of Pediatric Ophthalmology & Strabismus, 61(1), 24-33.
4. Rowe F.J., Noonan C.P. (2023). Botulinum toxin for the treatment of strabismus. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3.
5. Wong E.S., Wong V.A., et al (2018). Botulinum toxin as an initial therapy for management of sixth nerve palsies. Hong Kong Journal of Ophthalmology, 22(2), 45-50.
6. Kim HJ, Kim HJ, Choi JY, Yang HK, Hwang JM, Kim JS (2023) Etiologic distribution of isolated abducens nerve palsy: Analysis of 807 patients and literature review. Eur J Neurol.30(8), 2471-2480.
7. Rowe FJ, Noonan CP. (2017) Botulinum toxin for the treatment of strabismus. Cochrane Database Syst Rev. 3(3)
8. Hung HL, Kao LY, Sun MH. (2005) Botulinum toxin treatment for acute traumatic complete sixth nerve palsy. Eye Lond. 19(3):337-341.