MỐI LIÊN QUAN GIỮA FERRITIN HUYẾT THANH VỚI ĐƯỜNG HUYẾT LÚC ĐÓI, HBA1C VÀ MỘT SỐ BỆNH MẠN TÍNH Ở NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2

Bùi Thị Hồng Châu1,, Nguyễn Trần Thu Trang1, Võ Thanh Thanh2, Trần Qúi Phương Linh3, Trần Thị Hồng Nhiên3, Lê Thị Xuân Thảo1
1 Đại học Y Dược TP.HCM
2 Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM
3 Bệnh viện Lê Văn Thịnh, TP.HCM

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mở đầu: Ferritin huyết thanh là chỉ số thường được đánh giá tình trạng tăng dự trữ sắt ở người bệnh đái tháo đường (ĐTĐ). Một số nghiên cứu cho thấy những người bệnh ĐTĐ có nồng độ ferritin huyết thanh trung bình cao hơn những người không mắc bệnh, đồng thời nồng độ ferritin huyết thanh cũng được báo cáo có sự tương quan với nồng độ glucose máu và hemoglobin glycosyl hóa (HbA1c). Tuy nhiên, mối liên quan này vẫn chưa có sự đồng thuận rõ ràng, đặc biệt là có những ảnh hưởng của yếu tố giới tính và tuổi. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Đây là nghiên cứu cắt ngang, thu thập số liệu của 273 người bệnh ĐTĐ típ 2, thực hiện khám ngoại trú tại bệnh viện Lê Văn Thịnh TP.HCM từ tháng 01 đến tháng 5 năm 2024. Các số liệu xét nghiệm được hồi cứu, kết hợp với thông tin bệnh án sẵn có để thu thập thông tin. Kết quả: Nồng độ ferritin huyết thanh ở nam giới là 139 (83 - 297) ng/mL cao hơn so với nữ giới là 112 (53 - 277) ng/mL (p=0,02). Có sự khác biệt về trung vị nồng độ ferritin ở những người bệnh ĐTĐ có bệnh kèm là tăng huyết áp (p=0,03), rối loạn lipid máu (p<0,001) và bệnh thận mạn (p=0,04) so với nhóm không có các bệnh kèm này. Có mối tương quan thuận giữa nồng độ ferritin với chỉ số glucose máu lúc đói (r=0,38 và p<0,001), HbA1c (r=0,18 và p=0,04), và tương quan nghịch với chỉ số creatinine huyết thanh (với hệ số tương quan r là -0,31 và p<0,001). Kết luận: Nghiên cứu tìm thấy sự tương quan giữa ferritin với đường huyết lúc đói/ HbA1c, và sự gia tăng nồng độ ferritin huyết thanh ở người bệnh ĐTĐ típ 2 có bệnh kèm là tăng huyết áp và rối loạn lipid máu. Tuy nhiên mối liên quan này cần được nghiên cứu kiểm chứng với sự kiểm soát các yếu tố tác động khác

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Aikaeli F, NjimT, Gissing S, Moyo F, Alam U, Mfinanga SG, et al. Prevalence of microvascular and macrovascular complications of diabetes in newly diagnosed type 2 diabetes in low-and-middle-income countries: A systematic review and meta-analysis. PLOS global public health. 2022; 2(6):e0000599.
2. Alqahtani SAM, Alsaleem MA, Ghazy RM. Association between serum ferritin level and lipid profile among diabetic patients: A retrospective cohort study. Medicine (Baltimore). 2024; 103(13): e37631. doi: 10.1097/MD. 0000000000037631.
3. Ufuan AA, Ojong EW, Bede B, Clement AJ, Ojang EB, Florice O. Association between serum ferritin levels and glycemic control in type 2 diabetes mellitus patients of the south west region of Cameroon. Health Res. Afr, 2024, 2(12): pp 25-31.
4. Ganji MF, Ansari-Moghaddam A, Amanollahi A, Fallahi R, Abdolmohammadi N. The prevalence of kidney failure in diabetic patients with and without anemia: A systematic review and meta-analysis. Clinical Epidemiology and Global Health, 2024, 28, 101641. doi.org/10. 1016/j.cegh.2024.101641.
5. Huang JH, Li RH. & Tsai LC. Dual nature of ferritin for hematologic, liver functional, and metabolic parameters in older diabetic patients. Sci Rep, 2023, 13, 20207. https://doi.org/ 10.1038/s41598-023-47678-5.
6. Ramezankhani A, Parizadeh D, Azizi F, Hadaegh F. Sex differences in the association between diabetes and hypertension and the risk of stroke: cohort of the Tehran lipid and glucose study. Biol Sex Differ. 2022;13(1):10. doi: 10.1186/s13293-022-00421-7.
7. Ceriello A, Prattichizzo F. Variability of risk factors and diabetes complications. Cardiovasc Diabetol. 2021; 20(1):101. doi: 10.1186/s12933-021-01289-4.
8. Taati B, Ganji R, Moradi L, Vosoughi T, Gisouei A. Therapeutic effect of ferrous sulfate in diabetic patients with iron deficiency anaemia: a randomised controlled trial. Ann Med Surg (Lond). 2024; 86(4):1989-1996.
9. Jhilky MTA, Mia MM, Khan EH, Roy MN, Parvin S, & Afsana Shahid Priyanka AS. The gender-specific association between serum ferritin levels and insulin resistance markers in Bangladeshi adults. Bangladesh Medical Res Counc Bull, 2024; 50: 32-39.
10. Jamshidi-Naeini, Y., Bavil, A. K., Egal, A. & Oldewage-Theron, W. Hemoglobin and ferritin concentrations are positively associated with blood pressure and hypertension risk in older adults: A retrospective cross-sectional study, Sharpeville, South Africa. Asia Pac. J. Clin. Nutr. 2019, 28, 533–543.