ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH CỘNG HƯỞNG TỪ Ở BỆNH NHÂN ĐAU THẦN KINH SINH BA KHÔNG DO XUNG ĐỘT THẦN KINH MẠCH MÁU

Nguyễn Thị Tố Quyên1,, Hồ Hoàng Phương1, Nguyễn Thị Thủy Trúc1, Lâm Diễm Phương2
1 Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Thành phố Hồ Chí Minh
2 Trường Đại học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm hình ảnh cộng hưởng từ của dây thần kinh sinh ba, xương đá và bể góc cầu tiểu não ở bên đau và bên không đau trên bệnh nhân đau thần kinh sinh ba không do xung đột thần kinh mạch máu. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, lấy mẫu hồi cứu trên 119 bệnh nhân đau thần kinh sinh ba không do xung đột thần kinh mạch máu (84 nữ và 35 nam, tuổi trung bình 49,24 ± 15,46). Góc dây thần kinh sinh ba, chiều dài dây thần kinh sinh ba, diện tích dây thần kinh sinh ba, góc giữa dây thần kinh sinh ba và cầu não, góc xương đá, diện tích bể góc cầu tiểu não được đo trên hình cộng hưởng từ sọ não tại bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. HCM từ tháng 07/2023 đến tháng 03/2025. Kết quả: Giá trị trung bình góc dây thần kinh sinh ba ở bên đau (136,86 ± 11,21°) nhỏ hơn có ý nghĩa thống kê so với bên không đau (146,04° ± 10,26°, p < 0,05). Chiều dài trung bình dây thần kinh sinh ba ở bên đau (8,68 ± 1,42 mm) ngắn hơn có ý nghĩa thống kê so với bên không đau (9,79 ± 1,54 mm, p < 0,05). Diện tích trung bình dây thần kinh sinh ba ở bên đau (0,32 ± 0,08 cm²) nhỏ hơn có ý nghĩa thống kê so với bên không đau (0,35 ± 0,08 cm², p < 0,05). Giá trị trung bình góc giữa dây thần kinh sinh ba và cầu não ở bên đau (32,63 ± 8,44o) nhỏ hơn có ý nghĩa thống kê so với bên không có triệu chứng (37,36 ± 8,40o, p < 0,05). Giá trị trung bình góc xương đá ở bên đau (84,46° ± 12,05°) nhỏ hơn có ý nghĩa thống kê so với bên không đau (93,86° ± 13,07°, p < 0,05). Diện tích trung bình bể góc cầu tiểu não ở bên đau (1,89 ± 0,50 cm2) nhỏ hơn có ý nghĩa thống kê so với bên không đau (2,15 ± 0,54 cm2, p < 0,05). Kết luận: Ở bệnh nhân đau thần kinh sinh ba không do xung đột thần kinh mạch máu, góc dây thần kinh sinh ba, chiều dài dây thần kinh sinh ba, diện tích dây thần kinh sinh ba, góc giữa dây thần kinh sinh ba và cầu não, góc xương đá, diện tích bể góc cầu tiểu não ở bên đau nhỏ hơn bên không đau, điều này góp phần giải thích cơ chế tiềm ẩn của đau thần kinh sinh ba, hỗ trợ trong chẩn đoán và định hướng điều trị ở nhóm bệnh nhân này.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Arnold, M.J.C., Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS) The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia. 2018 Jan; 38(1):1-211.
2. Bendtsen L, Zakrzewska JM, Heinskou TB, et al. Advances in diagnosis, classification, pathophysiology, and management of trigeminal neuralgia. Lancet Neurol. 2020 Sep;19(9):784-796.
3. Ishikawa M, Nishi S, Aoki T, et al. Operative findings in cases of trigeminal neuralgia without vascular compression: proposal of a different mechanism. J Clin Neurosci. 2002 Mar;9(2):200-4.
4. Guo H, Song G, Wang X, et al. Surgical treatment of trigeminal neuralgia with no neurovascular compression: A retrospective study and literature review. J Clin Neurosci. 2018 Dec;58:42-48.
5. Zhong H, Zhang W, Sun S, et al. MRI Findings in Trigeminal Neuralgia without Neurovascular Compression: Implications of Petrous Ridge and Trigeminal Nerve Angles. Korean J Radiol. 2022 Aug;23(8):821-827.
6. Sun T, Huang Q, Li C, et al. Correlation study between multiplanar reconstruction trigeminal nerve angulation and trigeminal neuralgia. BMC Neurol. 2022 Oct 12;22(1):384.
7. Park SH, Hwang SK, Lee SH, et al. Nerve atrophy and a small cerebellopontine angle cistern in patients with trigeminal neuralgia. J Neurosurg. 2009 Apr;110(4):633-7.
8. Branstetter BF, Reddy N, Patel K, et al. Sagittal Angle of the Trigeminal Nerve at the Porus Trigeminus: A Novel Measurement to Distinguish Different Causes of Classic Trigeminal Neuralgia. AJNR Am J Neuroradiol. 2022 Oct;43(10):1460-1463.
9. Pham HD, Dang TH, Duong TK, et al. Predictability of Fused 3D-T2-SPACE and 3D-TOF-MRA Images in Identifying Conflict in Trigeminal Neuralgia. J Pain Res. 2021 Nov 1;14:3421-3428.
10. Ha SM, Kim SH, Yoo EH, et al. Patients with idiopathic trigeminal neuralgia have a sharper-than-normal trigeminal-pontine angle and trigeminal nerve atrophy. Acta Neurochir (Wien). 2012 Sep;154(9):1627-33.