ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, SINH HOÁ VÀ CT-SCAN TRONG VIÊM THÂN SỐNG ĐĨA ĐỆM DO LAO VÀ VI KHUẨN SINH MỦ

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Viêm thân sống đĩa đệm là bệnh lý nhiễm trùng ít gặp nhưng có thể gây biến chứng nặng nếu chẩn đoán và điều trị chậm trễ. Việc phân biệt nguyên nhân lao và vi khuẩn sinh mủ còn gặp nhiều khó khăn do biểu hiện lâm sàng và hình ảnh học có sự chồng lấp. Mục tiêu: Khảo sát sự khác biệt giữa biểu hiện lâm sàng, các chỉ số sinh hóa và hình ảnh trên chụp cắt lớp vi tính (Computed tomography scan, CT-scan) giữa bệnh nhân viêm thân sống đĩa đệm do trực khuẩn lao và do vi khuẩn sinh mủ. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu quan sát, phối hợp hồi cứu và tiến cứu trên 73 bệnh nhân được chẩn đoán viêm thân sống đĩa đệm tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (8/2023 – 8/2025), gồm 24 trường hợp lao thân sống và 49 trường hợp viêm thân sống do vi khuẩn sinh mủ. Chúng tôi so sánh đặc điểm lâm sàng, xét nghiệm sinh hóa và tổn thương trên CT-scan giữa hai nhóm. Kết quả: Các triệu chứng lâm sàng xuất hiện với tỷ lệ tương tự giữa hai nhóm lao thân sống và viêm thân sống do vi khuẩn sinh mủ: yếu liệt (12,5% so với 12,2%), tê bì (25,0% so với 32,7%), sốt (37,72°C so với 37,73°C); bí tiểu (0,0% so với 14,3%)).Ở nhóm viêm thân sống do vi khuẩn sinh mủ, CRP (132,68 so với 80,94 mg/L, p = 0,035), procalcitonin (0,54 so với 0,14 ng/mL, p = 0,031), HbA1C (7,64% so với 5,91%, p = 0,036) đều cao hơn có ý nghĩa thống kê. Ngược lại, tỷ lệ IGRA dương tính cao hơn ở nhóm lao thân sống (53,8% so với 7,1%; p = 0,001). Trên CT-scan, các đặc điểm phá hủy xương và áp xe mô mềm xuất hiện với tỷ lệ cao ở hai nhóm nhưng không khác biệt có ý nghĩa thống kê. Kết luận: Biểu hiện lâm sàng và đặc điểm tổn thương trên CT-scan có độ chồng lấp lớn giữa hai nhóm lao thân sống và viêm thân sống do vi khuẩn sinh mủ, phản ánh chủ yếu mức độ tổn thương hơn là tác nhân gây bệnh. Các xét nghiệm CRP, procalcitonin và IGRA có giá trị gợi ý nguyên nhân tốt hơn, nên được kết hợp với CT-scan để nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.