ĐAU DÂY THẦN KINH V KHÔNG ĐIỂN HÌNH: HIỆU QUẢ PHONG BẾ HẠCH CÁNH KHẨU DƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM

Tóm tắt

Mục tiêu: Đau dây thần kinh V không điển hình (Atypical Trigeminal Neuralgia – ATN) là một dạng đau mạn tính vùng mặt, đặc trưng bởi cảm giác đau âm ỉ, bỏng rát và liên tục, khác với kiểu cơn kịch phát điển hình. Bệnh gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và khả năng hoạt động của người bệnh. Phong bế hạch cánh khẩu (Pterygopalatine Ganglion Block – PPGB) dưới hướng dẫn siêu âm là một kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn, được kỳ vọng mang lại hiệu quả giảm đau cho nhóm bệnh nhân kháng trị với thuốc. Đánh giá hiệu quả và tính an toàn của kỹ thuật phong bế hạch cánh khẩu dưới hướng dẫn siêu âm trong điều trị đau dây thần kinh V không điển hình. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu quan sát tiến cứu, đơn trung tâm, thực hiện tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh từ 08/2024 đến 08/2025, gồm 32 bệnh nhân ATN, trong đó 30 bệnh nhân hoàn thành theo dõi 12 tuần. Người bệnh được phong bế hạch cánh khẩu bằng hỗn hợp bupivacaine 0,5% (2–3 mL) và dexamethasone 2 mg, dưới hướng dẫn siêu âm qua đường dưới gò má. Mức độ đau được đánh giá theo thang điểm NRS, chất lượng cuộc sống qua SF-36, và mức độ hài lòng của người bệnh. Kết quả: Điểm NRS trung bình giảm từ 7,8 ± 1,1 xuống 2,7 ± 1,3 sau 12 tuần (p < 0,001). Tỷ lệ người bệnh đạt giảm đau ≥50% là 73,3% tại tuần 1, 83,3% tại tuần 4 và 86,7% tại tuần 12. Không có biến chứng nghiêm trọng; 16,7% bệnh nhân có tê vùng hàm trên thoáng qua. 83,3% người bệnh “rất hài lòng” với thủ thuật. Kết luận: Phong bế hạch cánh khẩu dưới hướng dẫn siêu âm là phương pháp an toàn, hiệu quả trong điều trị đau dây V không điển hình, giúp giảm đau rõ rệt, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm nhu cầu dùng thuốc giảm đau.