CÁC NHÓM THUỐC CÓ NGUY CƠ CAO GÂY DỊ ỨNG VÀ ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG CỦA BỆNH NHÂN DỊ ỨNG THUỐC TẠI VIỆT NAM
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Xác định các nhóm thuốc có nguy cơ cao gây dị ứng và mô tả đặc điểm lâm sàng của phản ứng dị ứng thuốc tại Việt Nam.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 80 bệnh nhân dị ứng thuốc tại Bệnh viện Da Liễu TP. Hồ Chí Minh từ 8/2015 đến 7/2016. Các thông tin thu thập gồm: nhóm thuốc nghi ngờ gây dị ứng, thể lâm sàng, mức độ nặng, tổn thương niêm mạc, tiền sử dị ứng, lý do dùng thuốc và đường dùng.
Kết quả: Kháng sinh là nhóm thuốc gây dị ứng phổ biến nhất (72,5%), tiếp theo là thuốc giảm đau hạ sốt (21,25%). Trong nhóm kháng sinh, β-lactam và quinolon chiếm tỷ lệ cao. Biểu hiện dị ứng chủ yếu là hồng ban đa dạng (26,25%) và mày đay (22,5%). Phản ứng mức độ nặng (SJS/TEN) chiếm 26,25%, toàn bộ đều liên quan đến thuốc đường uống và có tổn thương niêm mạc. Có 62,5% bệnh nhân có tiền sử dị ứng thuốc. Đa số bệnh nhân tự ý sử dụng thuốc không theo đơn (75%).
Kết luận: Kháng sinh và thuốc giảm đau hạ sốt là hai nhóm thuốc nguy cơ cao gây dị ứng tại Việt Nam, với tỷ lệ đáng kể các phản ứng nặng. Cần tăng cường cảnh giác dược, kiểm soát việc kê đơn và giáo dục cộng đồng nhằm phòng tránh các phản ứng dị ứng thuốc nghiêm trọng.
Từ khóa
Dị ứng thuốc, kháng sinh, SJS, TEN, phản ứng da do thuốc, thuốc không kê đơn
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Czelej D, Chodorowska G, Lecewicz-Torun B (2002), Activity of interleukin-6 and some acute phase proteins in severe drug-induced skin adverse reactions, Ann. Univ. Mariae Curie Sklodowska, 57(2), 62–67.
3. Lê Văn Khang (1994), Góp phần nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán đặc hiệu dị ứng do kháng sinh tại khoa Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội những năm 1981-1990, Luận án Phó Tiến sĩ Y-Dược, Trường Đại học Y Hà Nội.
4. Nguyễn Năng An, Lê Văn Khang, Nguyễn Văn Cường và cộng sự (2003), Tình hình dị ứng do thuốc ở nước ta, đề xuất những biện pháp can thiệp, Đề tài cấp Bộ Y tế.
5. Nguyễn Văn Đoàn, Hồ Kim Thanh (2005), “Nghiên cứu dị ứng thuốc ở nhân viên Bệnh viện Bạch Mai”, Tạp chí Nghiên cứu Y học, 6, 28–33.
6. Phạm Công Chính (2010), Nghiên cứu tổn thương da, test phát hiện thuốc gây dị ứng và một số xét nghiệm trước, sau điều trị bệnh nhân dị ứng thuốc, Luận án tiến sĩ y khoa, Trường đại học Y Hà Nội.
7. Caubet J.C, Eigenmann A.P (2008), “Allergy to betalactam antibiotics in children”, Rev Med Suisse, pp. 17-1014.
8. Viola M, Quaratino D, Gaeta F, Valluzzi R.L, Caruso C et al (2005), “Allergic reaction to antibiotics, mainly betalactams: facts and contronversies”, Eur Ann Allergy Clin Immunol, pp. 9-223.