ĐẶC ĐIỂM GÁNH NẶNG TIM MẠCH CHUYỂN HÓA VÀ MỐI LIÊN QUAN ĐẾN MỨC ĐỘ NẶNG CỦA NHỒI MÁU NÃO NGƯỜI TRẺ THEO NHÓM TUỔI
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Nhồi máu não (NMN) người trẻ đang gia tăng nhanh do sự tích lũy các rối loạn tim chuyển hóa, đặc biệt là ở nhóm bệnh nhân trung niên. Đánh giá gánh nặng cộng gộp của các yếu tố này giúp định hướng chính xác tiên lượng bệnh.
Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát sự phân hóa gánh nặng yếu tố nguy cơ (YTNC) theo độ tuổi và mối liên quan với mức độ khiếm khuyết thần kinh (điểm NIHSS).
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang trên 100 bệnh nhân NMN (18–45 tuổi), chia thành 2 nhóm: 18–35 và 36–45 tuổi. Gánh nặng YTNC (tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid, béo phì, hút thuốc) được chia 3 mức: thấp (0-1), trung bình (2) và cao (≥ 3).
Kết quả: Có sự phân hóa YTNC rõ rệt theo nhóm tuổi (p=0,019). Nhóm 18–35 tuổi chủ yếu mang gánh nặng thấp (75%), trong khi 57,9% nhóm 36–45 tuổi có gánh nặng trung bình và cao. Không có mối liên quan tuyến tính giữa số YTNC và điểm NIHSS (p=0,918). Tuy nhiên, nhóm nguy cơ cao có sự phân tán dữ liệu NIHSS cực đoan (trung vị: 3,5; IQR: 2–16), gợi ý sự tồn tại song hành của nhồi máu lỗ khuyết và xơ vữa mạch lớn.
Kết luận: Gánh nặng tim mạch- chuyển hóa tích lũy mạnh sau 35 tuổi. Sự vắng mặt tương quan tuyến tính với điểm NIHSS cho thấy gánh nặng đa nguy cơ có thể thúc đẩy đồng thời cả bệnh lý mạch máu nhỏ và xơ vữa mạch lớn.
Từ khóa
Nhồi máu não người trẻ, gánh nặng yếu tố nguy cơ, tim mạch- chuyển hóa, điểm NIHSS, nhóm tuổi
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Giáp Ánh Tuyết, Nguyễn Văn Hướng, Nguyễn Thị Trang. Căn nguyên nhồi máu não ở người trẻ tuổi có gì khác biệt: Một nghiên cứu trên 59 trường hợp tại Bệnh viện Bạch Mai. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024.543(10), 458-66.
3. Bigi S, Fischer U, Wehrli E, Mattle HP, Boltshauser E, Bürki S, et al. Acute ischemic stroke in children versus young adults. Annals of neurology. 2011.70(2), 245-54, https://doi.org/10.1002/ana.22427.
4. George MG. Risk Factors for Ischemic Stroke in Younger Adults: A Focused Update. Stroke. 2020.51(3), 729-35, https://doi.org/10.1161/strokeaha.119.024156.
5. Kissela BM, Khoury JC, Alwell K, Moomaw CJ, Woo D, Adeoye O, et al. Age at stroke: temporal trends in stroke incidence in a large, biracial population. Neurology. 2012.79(17), 1781-7, https://doi.org/10.1212/WNL.0b013e318270401d.
6. O'Donnell MJ, Chin SL, Rangarajan S, Xavier D, Liu L, Zhang H, et al. Global and regional effects of potentially modifiable risk factors associated with acute stroke in 32 countries (INTERSTROKE): a case-control study. Lancet (London, England). 2016.388(10046), 761-75, https://doi.org/10.1016/s0140-6736(16)30506-2.
7. Ponomareva MS, Shchepankevich LA, Rerikh KV, Zatynko AV, Antonova KV, Tanashyan MМ. Metabolic predictors of ischemic stroke in young adults. Annals Of Clinical And Experimental Neurology. 2025.19(1), 21-9, https://doi.org/10.17816/ACEN.1274.
8. Tang M, Han G, Yao M, Peng B, Zhu Y, Zhou L, et al. Risk Factors of Ischemic Stroke in Young Adults: A Chinese Single-Center Study. Frontiers in neurology. 2022.13(874770, https://doi.org/10.3389/fneur.2022.874770.