XÁC ĐỊNH MỐI LIÊN QUAN GIỮA CHÂN RĂNG RĂNG HÀM LỚN HÀM TRÊN VÀ XOANG HÀM TRÊN

Trần Nguyên Minh1, , Nguyễn Thị Thu Hương2, Đinh Thanh Thuỳ2, Nguyễn Thị Ánh Sao2, Hà Thị Chinh3, Bùi Linh Chi1
1 Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
2 Trường Đại học Y Hà Nội
3 Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Xác định mối liên quan giữa chân răng răng hàm lớn hàm trên và xoang hàm trên trên phim Cone Beam Computed Tomography (CBCT), đồng thời phân tích sự khác biệt theo loại chân răng, theo răng và theo bên.


Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 80 bệnh nhân có phim CBCT tại Khoa Răng Hàm Mặt – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Tổng cộng 320 răng hàm lớn (16, 17, 26, 27) với 960 chân răng (gần ngoài – MB, xa ngoài – DB, khẩu cái – P) được đánh giá mối liên quan với xoang hàm trên và phân loại thành ba mức: không tiếp xúc, tiếp xúc sàn xoang và lọt xoang. Phân tích thống kê bằng kiểm định Chi-square với mức ý nghĩa p < 0,05.


Kết quả: Trong 960 chân răng khảo sát, có 530 chân (55,2%) không tiếp xúc, 160 chân (16,7%) tiếp xúc sàn xoang và 270 chân (28,1%) lọt xoang. Tỷ lệ lọt xoang cao nhất ở chân gần ngoài (43,8%), tiếp theo là chân xa ngoài (34,4%), thấp nhất ở chân khẩu cái (6,3%). Sự khác biệt giữa các loại chân răng có ý nghĩa thống kê (χ² = 210; p < 0,001). Răng 16 và 26 có tỷ lệ liên quan xoang cao hơn răng 17 và 27 (p < 0,05). Không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa giữa bên phải và bên trái (p > 0,05).


Kết luận: Chân gần ngoài là chân có nguy cơ liên quan xoang cao nhất. Đánh giá trước điều trị bằng CBCT có vai trò quan trọng trong lập kế hoạch điều trị và phòng tránh biến chứng phẫu thuật.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Kwak HH, Park HD, Yoon HR, Kang MK, Koh KS, Kim HJ. Topographic anatomy of the inferior wall of the maxillary sinus in Koreans. Int J Oral Maxillofac Surg. 2004 Jun;33(4):382–388. doi:10.1016/j.ijom.2003.10.012.
2. Hua X, Qian L, Wang J, Ma Y, Li S. Three-dimensional quantification of the relationship between the maxillary sinus and maxillary posterior teeth using cone beam computed tomography: a retrospective study. BMC Oral Health. 2021 Oct 9;21(1):545. doi:10.1186/s12903-021-01894-4.
3. Gu Y, Sun C, Wu D, Zhu Q, Leng D, Zhou Y. Evaluation of the relationship between maxillary molars and the maxillary sinus floor using cone-beam computed tomography. BMC Oral Health. 2018;18(1):164. doi:10.1186/s12903-018-0626-z.
4. Makris LML, Devito KL, D’Addazio PS, Lima CO, Campos CN. Relationship of maxillary posterior roots to the maxillary sinus and cortical bone: a cone beam computed tomographic study. Gen Dent. 2020 Mar-Apr;68(2):e1-e4.
PMID: 32105233.
5. Jung YH, Cho BH. Assessment of the relationship between the maxillary molars and adjacent structures using cone beam computed tomography. Imaging Sci Dent. 2012 Dec;42(4):219-224. doi:10.5624/isd.2012.42.4.219.
6. Alghamdi HA, Alqarni HM, Alotaibi A, et al. Comprehensive analysis of maxillary sinus anatomical features and associated characteristics: a CBCT-based study in a Saudi subpopulation. BMC Oral Health. 2024;24:XXX. doi:10.1186/s12903-025-07152-2.
7. Zhang X, Li Y, Zhang Y, Hu F, Xu B, Shi X, Song L. Investigating the anatomical relationship between the maxillary molars and the sinus floor in a Chinese population using cone-beam computed tomography. BMC Oral Health. 2019 Dec 16;19(1):282. doi: 10.1186/s12903-019-0969-0. PMID: 31842859; PMCID: PMC6915992.
8. Pei J, Liu J, Chen Y, Liu Y, Liao X, Pan J. Relationship between maxillary posterior molar roots and the maxillary sinus floor: Cone-beam computed tomography analysis of a western Chinese population. J Int Med Res. 2020 Jun;48(6):300060520926896. doi: 10.1177/0300060520926896. PMID: 32489120; PMCID: PMC7278324.
9. Elfouly D, El-Harouni NM, Ismail HA, El-Bialy T, Ghoneima A. Does maxillary sinus proximity affect molar root resorption during distalization using Invisalign? A CBCT study. BMC Oral Health. 2023;23:905. doi:10.1186/s12903-023-03672-x.