ĐỘT QUỴ THIẾU MÁU NÃO XUẤT HIỆN SAU CHẤN THƯƠNG ĐẦU NHẸ Ở TRẺ NHỎ: CHUỖI BA CA VỚI ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH VÀ CƠ CHẾ
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, hình ảnh học, yếu tố căn nguyên và kết quả theo dõi của ba trẻ nhỏ bị đột quỵ thiếu máu não xuất hiện sau chấn thương đầu nhẹ.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả chuỗi ba ca bệnh dưới 24 tháng tuổi tại Trung tâm Thần kinh, Bệnh viện Nhi Trung ương. Dữ liệu bệnh sử, thăm khám, hình ảnh học, xét nghiệm căn nguyên, điều trị và kết cục được thu thập từ hồ sơ bệnh án và các lần theo dõi.
Kết quả: Ba bệnh nhân 10–23 tháng tuổi đều có thiếu sót thần kinh khu trú sau chấn thương đầu nhẹ. Ca 1 là trẻ nữ 23 tháng, yếu nửa người trái sau va chạm nhẹ; MRI xác định nhồi máu cấp hạch nền phải vùng động mạch đậu-vân, khảo sát tim mạch và tăng đông chưa phát hiện căn nguyên rõ, cơ lực cải thiện từ 4/5 lên 5/5 sau 4 ngày dùng aspirin. Ca 2 là trẻ nam 10 tháng, co giật cục bộ và yếu nửa người phải khoảng một ngày sau ngã 70–80 cm; trẻ đến muộn, MRI sau hai tháng cho thấy ổ tổn thương cũ dịch hóa nhân bèo trái, còn liệt cứng nửa người phải 3/5 sau năm tháng. Ca 3 là trẻ nam 11 tháng, yếu nửa người trái và co giật sau va đập đầu; MRI ghi nhận nhồi máu bán cấp nhân đuôi, nhân bèo và chất trắng cạnh não thất phải, MRA cho thấy hẹp động mạch cảnh trong và động mạch não giữa phải, kèm thiếu máu thiếu sắt nặng và tăng tiểu cầu phản ứng.
Kết luận: Đột quỵ thiếu máu não xuất hiện sau chấn thương đầu nhẹ ở trẻ nhỏ có cơ chế không đồng nhất. Mối liên quan thời gian với chấn thương không đủ để khẳng định nguyên nhân trực tiếp; cần đánh giá sớm bằng MRI, khảo sát mạch máu não và tìm các yếu tố nền như bệnh động mạch não, bệnh tim, rối loạn đông máu và bất thường huyết học.
Từ khóa
đột quỵ thiếu máu não trẻ em, chấn thương đầu nhẹ, nhồi máu hạch nền, động mạch đậu-vân, bệnh động mạch não
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Landi A, Marotta N, Mancarella C, et al. Basal ganglia stroke due to mild head trauma in pediatric age: clinical and therapeutic management—a case report and 10 year literature review. Ital J Pediatr. 2011;37:2. doi:10.1186/1824-7288-37-2
3. Lingappa L, Varma RD, Siddaiahgari S, Konanki R. Mineralizing angiopathy with infantile basal ganglia stroke after minor trauma. Dev Med Child Neurol. 2014;56(1):78-84. doi:10.1111/dmcn.12217
4. Gowda VK, Manjeri V, Srinivasan VM, Sajjan SV, Benakappa A. Mineralizing angiopathy with basal ganglia stroke after minor trauma: case series including two familial cases. J Pediatr Neurosci. 2018;13(4):448-454. doi:10.4103/jpn.JPN_89_17
5. Wang G, Luan Y, Feng L, Yu J. Current status of infarction in the basal ganglia-internal capsule due to mild head injury in children using PRISMA guidelines. Exp Ther Med. 2020;19(2):1149-1154. doi:10.3892/etm.2019.8320
6. Goraya JS. Mineralizing lenticulostriate vasculopathy: an emerging risk factor for basal ganglia stroke after minor head trauma in young children. Pediatr Neurol. 2023;145:22-27. doi:10.1016/j.pediatrneurol.2023.05.008
7. Wintermark M, Hills NK, deVeber GA, et al. Arteriopathy diagnosis in childhood arterial ischemic stroke: results of the VIPS study. Stroke. 2014;45(12):3597-3605. doi:10.1161/STROKEAHA.114.007404
8. Maguire JL, deVeber G, Parkin PC. Association between iron-deficiency anemia and stroke in young children. Pediatrics. 2007;120(5):1053-1057. doi:10.1542/peds.2007-0502