ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CHỨC NĂNG - THẨM MỸ SAU PHẪU THUẬT CHẤN THƯƠNG MŨI - SÀNG - Ổ MẮT TYPE I-II THEO MARKOWITZ - MANSON
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá kết quả chức năng – thẩm mỹ sau phẫu thuật chấn thương mũi – sàng – ổ mắt (NOE) type I–II theo Markowitz–Manson sau 3 tháng theo dõi.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả có theo dõi dọc sau phẫu thuật trên 38 bệnh nhân chấn thương NOE type I–II được phẫu thuật tại hai cơ sở lâm sàng từ tháng 6/2024 đến tháng 5/2025. Kết cục chính gồm điểm NOSE thô 0–20, VAS đau, khoảng cách hai khoé mắt trong (ICD), khứu giác, vận động nhãn cầu, thẩm mỹ và biến chứng. So sánh trước – sau bằng phép kiểm Wilcoxon signed-rank.
Kết quả: Trên chụp cắt lớp vi tính (CLVT), type I chiếm 18,4% và type II chiếm 81,6%; không ghi nhận type III. Điểm NOSE trung bình giảm từ 15,50 ± 1,18 trước mổ xuống 1,55 ± 0,56 sau 3 tháng (p < 0,001). VAS đau giảm từ 7,92 ± 0,63 xuống 0,66 ± 0,63 (p < 0,001). Tại 3 tháng, 100% bệnh nhân có ICD <35 mm và vận động nhãn cầu bình thường; cân đối khuôn mặt, xương chính mũi cân đối khi nhìn ngoài và phức hợp lỗ thông xoang thông thoáng trên nội soi đều đạt 94,7%. Không ghi nhận mất thị lực, tổn thương dây thần kinh VII hay đào thải nẹp vít.
Kết luận: Ở nhóm chấn thương NOE type I–II, phẫu thuật cá thể hoá theo tổn thương cho thấy xu hướng cải thiện chức năng mũi, đau và ICD sau 3 tháng, với kết quả thẩm mỹ thuận lợi và tỉ lệ biến chứng thấp. Cần diễn giải kết quả trong giới hạn cỡ mẫu nhỏ, không có nhóm chứng và không có type III.
Từ khóa
chấn thương mũi – sàng – ổ mắt, NOE, Markowitz–Manson, NOSE, khoảng cách hai khoé mắt trong, kết quả sau phẫu thuật
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Conti KR, Bhat AM, Nguyen SA, Rohloff R, Keeler JA. Outcomes of surgical repair of adult naso-orbital-ethmoid fractures: a systematic review and meta-analysis. Laryngoscope. 2025;135(3):991-999. doi:10.1002/lary.31805.
3. Epstein S, Ettinger RE. Nasal and naso-orbito-ethmoid fractures. Semin Plast Surg. 2021;35(4):263-268. doi:10.1055/s-0041-1735791.
4. Gentile MA, Tellington AJ, Burke WJ, Jaskolka MS. Management of midface maxillofacial trauma. Atlas Oral Maxillofac Surg Clin North Am. 2013;21(1):69-95. doi:10.1016/j.cxom.2012.12.010.
5. Goh EZ, Bullis S, Beech N, Johnson NR. Surgical management of naso-orbito-ethmoidal fractures: a systematic review. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2024;138(1):9-20. doi:10.1016/j.oooo.2024.02.021.
6. Leader P, Gal TJ. Naso-orbital-ethmoid fracture repair techniques: a systematic review. J Oral Maxillofac Surg. 2024;82(4):461-467. doi:10.1016/j.joms.2023.12.015.
7. Markowitz BL, Manson PN, Sargent L, Vander Kolk CA, Yaremchuk M, Glassman D, et al. Management of the medial canthal tendon in nasoethmoid orbital fractures: the importance of the central fragment in classification and treatment. Plast Reconstr Surg. 1991;87(5):843-853. doi:10.1097/00006534-199105000-00005.
8. Pham AM, Strong EB. Endoscopic management of facial fractures. Curr Opin Otolaryngol Head Neck Surg. 2006;14(4):234-241. doi:10.1097/01.moo.0000233593.84175.6e.