ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VÀ BƯỚC ĐẦU XÂY DỰNG THANG ĐIỂM PHÂN TẦNG NGUY CƠ TRÊN NHÓM THAI PHỤ THẬN Ứ NƯỚC CÓ TRIỆU CHỨNG TẠI BỆNH VIỆN NHÂN DÂN GIA ĐỊNH

Tóm tắt

Mở đầu: Thận ứ nước có triệu chứng trong thai kỳ là một thách thức lâm sàng do nguy cơ dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như sốc nhiễm khuẩn, tổn thương thận cấp và các biến cố sản khoa bất lợi. Việc lựa chọn điều trị nội khoa hay can thiệp tiết niệu hiện vẫn chưa có sự thống nhất, đòi hỏi một công cụ phân tầng nguy cơ để hỗ trợ quyết định điều trị.

Phương pháp: Thiết kế đoàn hệ hồi cứu trên 118 thai phụ nhập viện do thận ứ nước có triệu chứng tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định từ tháng 01/2017 đến 06/2025. Bệnh nhân được chia thành hai nhóm: điều trị bảo tồn (n=106) và can thiệp đặt thông Double J (DJ) (n=12). Các phép kiểm Chi bình phương, Fisher’s exact, t-test được sử dụng để so sánh các biến số. Mô hình hồi quy Firth’s logistic đơn biến và đa biến giúp xác định các yếu tố dự báo can thiệp. Thang điểm phân tầng nguy cơ SHIP được xây và đánh giá thông qua diện tích dưới đường cong ROC (AUC), độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị tiên đoán dương (GTTĐD), giá trị tiên đoán âm (GTTĐÂ).

Kết quả: Tuổi mẹ trung bình là 30,3 ± 5,6 năm; tuổi thai trung bình 23,2 ± 6,9 tuần, tập trung chủ yếu ở 3 tháng giữa và cuối thai kỳ (88,2%). Đau hông lưng là triệu chứng lâm sàng phổ biến nhất (93,2%). Tỷ lệ nhiễm khuẩn đường tiết niệu (NKĐTN) chiếm 45,8%, trong đó Escherichia coli là tác nhân hàng đầu (80%) với 25,0% chủng sinh men ESBL. Sỏi đường tiết niệu ghi nhận ở 43,2% trường hợp. Thận ứ nước do nguyên nhân bệnh lý chiếm 25,0%. Tỷ lệ điều trị bảo tồn thành công đạt 89,8%, trong khi 10,2% trường hợp cần can thiệp đặt thông Double J. Các yếu tố dự báo độc lập cần can thiệp tiết niệu gồm: sốt ≥ 38oC, sỏi niệu quản, và thận ứ nước từ độ II trở lên. Thang điểm phân tầng nguy cơ SHIP (AUC = 0,857, KTC 95%: 0,751 – 0,964) được xây dựng dựa trên các yếu tố này giúp phân loại bệnh nhân thành 3 nhóm với từng hướng quản lý chuyên biệt.

Kết luận: Đa số thận ứ nước trong thai kỳ là sinh lý, điều trị bảo tồn mang lại hiệu quả cao. Tuy vậy, nhóm bệnh lý liên quan đến sỏi niệu quản và nhiễm khuẩn đường tiết niệu cần can thiệp sớm. Thang điểm SHIP là công cụ lâm sàng hữu ích giúp phân tầng nguy cơ, hỗ trợ đưa ra hướng xử trí kịp thời nhằm giảm thiểu biến chứng cho mẹ và thai nhi.