ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẫU THUẬT CẮT LÁCH TRONG CẤP CỨU CHẤN THƯƠNG BỤNG KÍN TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 103
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Trong các tổn thương tạng đặc do chấn thương bụng kín, vỡ lách là bệnh cảnh thường gặp, phần lớn xuất hiện trong đa chấn thương với diễn tiến lâm sàng cấp tính và tỷ lệ tử vong đáng kể.
Mục tiêu: Đánh giá kết quả của phương pháp phẫu thuật cắt lách trong xử trí cấp cứu các trường hợp chấn thương bụng kín vỡ lách.
Đối tượng, phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, phối hợp hồi cứu và tiến cứu trên 116 bệnh nhân bị chấn thương bụng kín có tổn thương vỡ lách và được chỉ định can thiệp cắt lách tại Bệnh viện Quân y 103 trong thời gian từ tháng 1/2019 đến tháng 12/2025.
Kết quả: Trong số 116 trường hợp được phẫu thuật, tỷ lệ chỉ định can thiệp cấp cứu khẩn cấp chiếm 38,8%. Phân loại tổn thương vỡ lách theo mức độ: độ III chiếm 4,3%, độ IV chiếm 75,9% và độ V chiếm 19,8%. Các tổn thương tạng kết hợp trong ổ bụng bao gồm: tổn thương tụy (22,4%), vỡ thận trái (4,3%) và rách hỗng tràng (1,7%). Tỷ lệ biến chứng sau mổ là 14,6%, trong đó rò dịch tụy: 11,2%, áp xe tồn dư trong ổ bụng: 1,7% và huyết khối tĩnh mạch sâu: 1,7%. Kết quả phẫu thuật: tốt chiếm 84,5%, trung bình chiếm 11,2% và xấu (bao gồm cả tử vong) chiếm 4,3%. Phân tích đa biến cho thấy kết quả phẫu thuật có mối liên hệ với tính chất khẩn cấp khi nhập viện và sự hiện diện của các tổn thương tạng phối hợp (p < 0,05).
Kết luận: Phẫu thuật cắt lách cấp cứu trong chấn thương bụng kín vỡ lách là biện pháp điều trị mang tính sống còn và đạt hiệu quả tích cực với tỷ lệ thành công cao (84,5%) cho những bệnh nhân trong chỉ định. Do chấn thương vỡ lách thường đi kèm với tổn thương phức tạp ở các tạng lân cận như tụy và thận trái nên việc chẩn đoán nhanh chóng kết hợp thái độ xử trí quyết đoán đóng vai trò tiên quyết nhằm tối ưu hóa kết quả điều trị.
Từ khóa
Chấn thương bụng kín, tổn thương vỡ lách, phẫu thuật cắt lách cấp cứu
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Lee JT, Slade E, Uyeda J et al. (2021), “American Society of Emergency Radiology Multicenter Blunt Splenic Trauma Study: CT and Clinical Findings”, Radiology, 299(1), pp. 122-130.
3. Bège T, Brunet C, Berdah SV (2014), “Management of splenic trauma”, Clin Res Hepatol Gastroenterol, 38(6), pp. 682-688.
4. Coccolini F, Montori G, Catena F, et al. (2017), “Splenic trauma: WSES classification and guidelines for adult and pediatric patients”, World J Emerg Surg, 12, 40.
5. Fransvea P, Costa G, Massa G, et al. (2019), “Non-operative management of blunt splenic injury: is it really so extensively feasible? A critical appraisal of a single-center experience”, Pan Afr Med J, 32.
6. McIntyre L K, Schiff M, Jurkovich GJ (2005), “Failure of nonoperative management of splenic injuries: causes and consequences”, Arch Surg, 140(6).
7. Lê Tư Hoàng (2009), Nghiên cứu ứng dụng nội soi ổ bụng trong chẩn đoán và điều trị chấn thương bụng kín, Luận án Tiến sĩ y học, Trường Đại học Y Hà Nội.
8. Triệu Triều Dương, Nguyễn Cường Thịnh (2014), “Đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật vỡ lách trong chấn thương bụng kín tại Bệnh viện TWQĐ 108”, Tạp chí Y Dược lâm sàng 108, 9(4), tr. 45-50.
9. Moore EE, Cogbill TH, Jurkovich GJ, et al. (1995), “Organ injury scaling: spleen and liver (1994 revision)”, J Trauma, 38(3), pp. 323-324.
10. Trần Bình Giang, Nguyễn Lê Tú (2005), “Kết quả điều trị phẫu thuật chấn thương và vết thương lách”, Y học thực hành, (504), tr. 102-106.