TÁC ĐỘNG CỦA CƯỜNG CẬN GIÁP THỨ PHÁT TRONG ĐIỀU TRỊ THIẾU MÁU Ở BỆNH NHÂN LỌC MÁU CHU KỲ: NGHIÊN CỨU BỆNH CHỨNG

Nguyễn Như Nghĩa1,, Nguyễn Thị Diễm Thúy1
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu nhằm đánh giá ảnh hưởng của tình trạng cường cận giáp thứ phát trong điều trị thiếu máu ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành trên 120 bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ từ tháng 10 năm 2022 đến tháng 10 năm 2023, chia làm hai nhóm: nhóm 1 gồm những bệnh nhân có nồng độ PTH ≤ 300 pg/mL và nhóm 2 gồm những bệnh nhân có nồng độ PTH >300 pg/mL. Kết quả: Về đặc điểm chung của hai nhóm, kết quả cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về tuổi, giới tính, tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường cũng như thời gian lọc máu (p>0,05). Đồng thời, nồng độ CRPhs, ferritin, albumin, Ca và  liều EPO giữa 2 nhóm cũng không có sự khác biệt (p>0,05). Tuy nhiên, nhóm bệnh nhân có tình trạng cường tuyến cận giáp thứ phát (PTH >300 pg/mL) có số lượng HC và nồng độ Hb thấp hơn so với nhóm có PTH ≤ 300 pg/mL (p<0,05). Đồng thời, nhóm này cũng có nồng độ phospho, tích số canxi-phospho (Ca x P) và chỉ số kháng erythropoietin (ERI) cao hơn đáng kể so với nhóm còn lại (p<0,05). Nồng độ PTH máu có mối tương quan tuyến tích nghịch mức độ vừa với nồng độ Hb với r = - 0,528, p<0,001. Kết luận: Tình trạng cường cận giáp thứ phát làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu máu ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ và làm tăng đề kháng erythropoietin. Vì vậy, để quản lý hiệu quả tình trạng thiếu máu ở những bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn cuối, việc kiểm soát nồng độ PTH máu là rất cần thiết.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Drüeke T.B., Eckardt K.U. Role of secondary hyperparathyroidism in erythropoietin resistance of chronic renal failure patients. Nephrology, dialysis, transplantation: official publication of the European Dialysis and Transplant Association - European Renal Association. 2002; 17 Suppl 5. 28-31. doi:10.1093/ndt/17.suppl_5.28.
2. Tanaka M., Komaba H., Fukagawa M. Emerging Association Between Parathyroid Hormone and Anemia in Hemodialysis Patients. Therapeutic Apheresis and Dialysis. 2018; 22(3). 242-245. doi: https://doi.org/10.1111/1744-9987.12685.
3. KDIGO 2017. Clinical Practice Guideline Update for the Diagnosis, Evaluation, Prevention, and Treatment of Chronic Kidney Disease-Mineral and Bone Disorder (CKD-MBD). Kidney Int Suppl (2011). 2017; 7(1). 1-59. doi:10.1016/ j.kisu.2017.04.001.
4. Neves P.L., Triviño J., Casaubon F., Romão P., Mendes P., et al. Elderly patients on chronic hemodialysis: effect of the secondary hyperparathyroidism on the hemoglobin level. International urology and nephrology. 2002; 34(1). 147-9. doi:10.1023/a:1021380609993.
5. Idan A.F., Abdalrahman M.A. Effect of hyperparathyroidism on anemia management in patients with hemodialysis dependent end stage renal disease. Journal of Population Therapeutics and Clinical Pharmacology. 2023; 30(1). e293–e300. doi:10.47750/jptcp.2023.1062.
6. Baradaran A., Nasri H. Intensification of anemia by secondary hyperparathyroidism in hemodialysis patients. Medical Journal of Islamic Academy of Sciences. 2001; 14( 4). 161–166.
7. Chutia H., Ruram A.A., Bhattacharyya H., Boruah P., Nath C. Association of secondary hyperparathyroidism with hemoglobin level in patients with chronic kidney disease. Journal of laboratory physicians. 2013; 5(1). 51-4. doi:10.4103/0974-2727.115935.
8. Fujita Y., Inoue S., Horiguchi S., Kuki A. Excessive level of parathyroid hormone may induce the reduction of recombinant human erythropoietin effect on renal anemia. Mineral and electrolyte metabolism. 1995; 21(1-3). 50-4.
9. Dudar I.O., Loboda O.M., Dudar S.L., Savchuk V.M. Chronic inflammation in hemodialysis patients with secondary hyperparathyroidism. Ukrainian Journal of Nephrology and Dialysis. 2022; 0(2(74)). doi:10. 31450/ukrjnd.2(74).2022.08.
10. Frazão J.M., Braun J., Messa P., Dehmel B., Mattin C., et al. Is serum phosphorus control related to parathyroid hormone control in dialysis patients with secondary hyperparathyroidism? BMC nephrology. 2012; 13. 76. doi:10.1186/ 1471-2369-13-76.