CÁC YẾU TỐ TIÊN ĐOÁN NGUY CƠ TỬ VONG Ở BỆNH NHÂN ĐỢT CẤP BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH TẠI KHOA HÔ HẤP BỆNH VIỆN CHỢ RẪY
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mở đầu: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) là một trong những nguyên nhân gây tàn tật và tử vong trên toàn thế giới dẫn đến gánh nặng kinh tế xã hội ngày càng gia tăng. Là một trong những bệnh lý hô hấp không lây nhiễm phổ biến nhất, ảnh hưởng lên đến 300 triệu người1, có tần suất lưu hành trung bình khoảng 13,1% toàn cầu2. Năm 2019, ghi nhận BPTNMT là nguyên nhân gây tử vong phổ biến hàng thứ 3 trên toàn thế giới, gây tử vong cho xấp xỉ 3,3 triệu người chiếm khoảng 81,7% số ca tử vong do bệnh lý đường hô hấp1. Đợt cấp BPTNMT đặc trưng bởi sự tiến triển xấu của các triệu chứng hô hấp phải thêm thuốc điều trị, trong đó cần phải nhập viện hoặc nhập cấp cứu được xem là đợt cấp BPTNMT nặng3. Việc xác định các yếu tố độc lập tiên đoán nguy cơ tử vong ở bệnh nhân đợt cấp BPTNMT là một yêu cầu cấp thiết. Mục tiêu: Xác định các yếu tố độc lập tiên đoán nguy cơ tử vong ở bệnh nhân đợt cấp BPTNMT. Đối tượng – Phương pháp nghiên cứu: Thiết kế nghiên cứu hồi cứu. Thực hiện trên bệnh nhân được chẩn đoán đợt cấp BPTNMT nhập khoa Nội hô hấp Bệnh viện Chợ Rẫy trong thời gian từ 01/2024 đến tháng 6/2024. Kết quả: Nghiên cứu của chúng tôi thu thập được 124 bệnh nhân đợt cấp BPTNMT nhập viện. Tỷ lệ tử vong là 12,1%; tỷ lệ thở máy xâm lấn là 37,1%; tỷ lệ cần được điều trị tại đơn vị hồi sức là 41,9%. Trung vị tuổi là 70,3 tuổi; nam giới chiếm 95,2%. Trong 124 bệnh nhân tham gia nghiên cứu có 42,7% bệnh nhân có đợt cấp nhập viện trong năm; 18,5% bệnh nhân có sử dụng kháng sinh trong 3 tháng trước nhập viện. Bệnh lý đi kèm thường gặp là tăng huyết áp và đái tháo đường típ 2. Số bệnh nhân đợt cấp BPTNMT nhập viện có kết quả cấy đàm dương tính là 23,4% với Acinetobacter baumanii là tác nhân thường gặp nhất. Yếu tố độc lập tiên đoán nguy cơ tử vong ở bệnh nhân đợt cấp BPTNM là: có đợt cấp nhập viện trong năm (OR=13,1; KTC 95%: 11,05-15,16), tăng C-reactive protein (CRP) (OR=1,02; KTC 95%: 1,005-1,035), tỷ số Neutrophil/ Lymphocyte (OR=1,046; KTC 95%:1,01-1,08). Kết luận: Có đợt cấp nhập viện trong năm, tăng CRP, tỷ số Neutrophil/ Lymphocyte là những yếu tố độc lập tiên đoán nguy cơ tử vong ở bệnh nhân đợt cấp BPTNMT nội viện.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
đợt cấp BPTNMT, nguy cơ tử vong
Tài liệu tham khảo

2. Blanco I, Diego I, Bueno P, Casas-Maldonado F, Miravitlles M. Geographic distribution of COPD prevalence in the world displayed Geographic Information System maps. Eur Respir J. 2019;54(1). doi:10.1183/ 13993003.00610-2019


3. Agustí A, Celli BR, Criner GJ, et al. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease 2023 Report: GOLD Executive Summary. Am J Respir Crit Care Med. 2023;207(7):819-837. doi:10.1164/rccm.202301-0106PP.


4. Berenyi F, Steinfort DP, Abdelhamid YA, et al. Characteristics and outcomes of critically ill patients with acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease in Australia and New Zealand. Ann Am Thorac Soc. 2020;17(6): 736-745. doi:10.1513/AnnalsATS. 201911-821OC


5. Hồ Thị Hoàng Uyên, Trần Văn Ngọc. Đặc điểm lâm sàng và các yếu tố nguy cơ tử vong ở bệnh nhân đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nhóm D nhập viện. Y Học TP Hồ Chí Minh. 2018;22(2):202-209.

6. Whittaker H, Rubino A, Müllerová H, et al. Frequency and severity of exacerbations of COPD associated with future risk of exacerbations and mortality: a UK routine health care data study. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2022;17:427-437.

7. Zhang XH, Han MF, Teng XB, Shi JF, Xu XL. Combined inflammatory markers for predicting acute exacerbations in chronic obstructive pulmonary disease with respiratory failure. J Inflamm Res. 2025;2513-2520.

8. Emami Ardestani M, Alavi‐Naeini N. Evaluation of the relationship of neutrophil-to-lymphocyte ratio and platelet-to-lymphocyte ratio with in-hospital mortality in patients with acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease. Clin Respir J. 2021;15(4):382-388.
