ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG Ở BỆNH NHÂN HO RA MÁU DO LAO PHỔI CẦN ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT TẠI BỆNH VIỆN PHỔI TRUNG ƯƠNG

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân (BN) ho ra máu (HRM) do lao phổi cần điều trị phẫu thuật tại Bệnh viện Phổi Trung ương. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu trên 50 BN chẩn đoán HRM do lao phổi được phẫu thuật tại Bệnh viện Phổi Trung ương từ tháng 07/2017 đến tháng 06/2024. Kết quả nghiên cứu: Tuổi trung bình của nhóm đối tượng nghiên cứu là 46,86, trong đó nhóm tuổi 41-60 chiếm tỷ lệ cao nhất (46%). Tỷ lệ nam giới chiếm đa số (74%). Có 22 BN có triệu chứng khó thở thời điểm nhập viện, đa phần ở nhóm HRM nặng. Ở nhóm BN HRM nặng, có 48% BN có kết quả AFB đờm dương tính và 84% BN có kết quả sinh học phân tử (SHPT) dương tính với vi khuẩn lao. Trên phim chụp cắt lớp vi tính (CLVT) lồng ngực, tỷ lệ BN phát hiện tổn thương hệ động mạch phế quản (ĐMPQ) chiểm tỷ lệ cao nhất (50%), 12% BN có tổn thương động mạch hệ thống không thuộc phế quản (ĐMHTKTPQ) và 40% BN có ổ phình/giả phình mạch. Trong 22 BN có can thiệp mạch, có 7 BN có tổn thương đơn độc hệ ĐMPQ và đều ở nhóm HRM nặng; 14 BN có tổn thương cả 2 hệ mạch. Giãn và tăng sinh ĐMPQ là 2 hình thái hay gặp nhất, có 40,91% BN có hình thái vòng nối và 4,55% BN có hình thái xoắn vặn trên phim chụp mạch. Có 9 BN phát hiện ≥ 3 mạch bệnh lý (40,91%). Kết luận: HRM là một cấp cứu thường gặp. Có nhiều nguyên nhân gây HRM. Tại Việt Nam, lao phổi vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây HRM. Ở nhóm BN HRM cần phẫu thuật, triệu chứng lâm sàng thường nặng nề, tổn thương hệ mạch trên phim chụp CLVT và phim chụp mạch thường phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp giữa điều trị nội khoa tích cực và can thiệp ngoại khoa.