ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU CƠ DẠNG NGÓN CHÂN CÁI Ở NGƯỜI VIỆT NAM TRƯỞNG THÀNH

Hoàng Viết Tiến1,, Đỗ Phước Hùng1, Trang Mạnh Khôi1, Trần Bình Dương2
1 Trường Y - Đại Học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
2 Bệnh viện Chợ Rẫy

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm giải phẫu cơ dạng ngón chân cái, động mạch và thần kinh của cơ dạng ngón chân cái. Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang mô tả thực hiện trên 30 mẫu chân cắt cụt và trên xác của người Việt Nam trưởng thành (≥ 18 tuổi) từ 03/2025 đến 09/2025. Kết quả: Nghiên cứu trên 30 mẫu bàn chân gồm 16 mẫu xác tươi đông lạnh và 14 mẫu chân cắt cụt, với độ tuổi trung vị 71,5 tuổi (23–85 tuổi). Trong số này, 60% là chân trái, 40% chân phải và tỷ lệ giới tính phân bố đều. Chiều dài bàn chân trung vị 230 mm, dao động 204–269 mm. Cơ dạng ngón chân cái có dạng thon dài, nằm nông ở mặt trong gan bàn chân, gồm hai kiểu hình: dạng thẳng (40%) và dạng cung (60%). Nguyên ủy cơ bám hằng định vào mỏm trong xương gót, đồng thời bám thêm vào mạc giữ gân gấp (73%), vách gian cơ trong (83%) và cân gan chân (40%). Bám tận cơ có bốn kiểu: nền đốt gần ngón I (40%), nền đốt gần và xương vừng trong (23%), xương vừng trong (7%) và nền đốt gần kết hợp bao khớp bàn–ngón I (30%). Chiều dài cơ trung vị 143 mm, chiều dài bụng cơ 96,3 ± 8,4 mm, rộng 24,4 ± 2,7 mm, dày 9,9 ± 0,7 mm; diện tích trung bình 2027,2 ± 445,4 mm² và thể tích 16,20 ± 4,5 ml (10,57–25,04 ml). Cơ được nuôi chủ yếu bởi động mạch gan chân trong, kiểu hình A chiếm 90%; có bốn nhánh đi vào cơ trong 70% mẫu, đường kính động mạch chính 1,7 ± 0,2 mm và chiều dài cuống mạch trung bình 29,1 ± 8,8 mm. Cơ được chi phối bởi thần kinh gan chân trong, trong đó 86,7% mẫu có hai nhánh vận động và 13,3% chỉ có một nhánh. Kết luận: Cơ dạng ngón chân cái  ở người Việt Nam trưởng thành có dạng thon dài, nằm nông ở mặt trong gan chân, với hình thái và cuống mạch tương đối hằng định. Cơ được cấp máu chủ yếu từ các nhánh của động mạch gan chân trong (chủ yếu kiểu hình A), thần kinh chi phối bởi các nhánh của thần kinh gan chân trong.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Attinger CE, Ducic I, Cooper P, et al. The role of intrinsic muscle flaps of the foot for bone coverage in foot and ankle defects in diabetic and nondiabetic patients. Plast Reconstr Surg. 2002;110(4):1047-54; discussion 1055-7.
2. Lý NT. Nghiên cứu giải phẫu vạt gan chân trong và ứng dụng điều trị khuyết hổng phần mềm vùng cổ chân và gót chân: Luận án Phó tiến sĩ; 1996.
3. Bùi Văn Huấn HT, Nguyễn QT. Nghiên cứu xây dựng hệ cỡ bàn chân nam đái tháo đường làm cơ sở thiết kế giày cho bệnh nhân. ạp chí Khoa học và Công nghệ – Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội. 2024;60(4):110–117.
4. Pandey N, Chaudhary D, Yadav SK. Anthropometric Measurements of Foot in Undergraduate Medical Students of a Medical College: A Descriptive Cross-sectional Study. JNMA J Nepal Med Assoc. 2024;62(276):507-510.
5. Chittoria RK, Pratap H, Yekappa SH. Abductor Hallucis: Anatomical Variation and Its Clinical Implications in the Reconstruction of Chronic Nonhealing Ulcers and Defects of Foot. Adv Wound Care (New Rochelle). 2015; 4(12): 719-723.
6. Agawany AE, Meguid EA. Mode of insertion of the abductor hallucis muscle in human feet and its arterial supply. Folia Morphol (Warsz). 2010;69(1):54-61.
7. Masquelet AC, Romana MC, Wolf G. Skin island flaps supplied by the vascular axis of the sensitive superficial nerves: anatomic study and clinical experience in the leg. Plast Reconstr Surg. 1992;89(6):1115-21.
8. Attinger CE, Evans KK, Bulan E, et al. Angiosomes of the foot and ankle and clinical implications for limb salvage: reconstruction, incisions, and revascularization. Plast Reconstr Surg. 2006;117(7 Suppl):261s-293s.